Hindi basta-basta. Ang aprubadong plano ay bahagi ng lisensya ng proyekto at ng ipinagbili sa mga buyer. Ang pagbabago nito ay nangangailangan ng aprubasyon ng DHSUD at, sa mga pagbabagong nakakaapekto sa mga bumili, karaniwang ng nakasulat na pahintulot ng nakararaming may-ari. Ang pagbabago nang walang aprubasyon ay maaaring ireklamo at maaaring iutos ang pagpapanumbalik.
Ang plano noong bumili ka ay may park, may clubhouse, at may malapad na daan. Ngayon, may bagong phase, may commercial building, at makitid na ang kalsada. Hindi ito bagay na malayang magagawa ng developer.
Bakit Protektado ang Plano
Ang aprubadong plano ang batayan ng lisensya ng proyekto at ng iyong desisyon na bumili. Bahagi ito ng ipinagbili sa iyo — kasama sa presyong binayaran mo ang open space at ang mga pasilidad na nakalarawan doon.
- Bahagi ng lisensya ng proyekto;
- Bahagi ng ipinagbili sa mga buyer; at
- May proseso ang pagbabago nito, hindi ito unilateral.
Ang Proseso ng Pagbabago
- Maghain ang developer ng aplikasyon sa DHSUD para sa pagbabago;
- Magbigay ng abiso sa mga apektadong buyer at sa asosasyon;
- Kumuha ng nakasulat na pahintulot ayon sa hinihingi sa uri ng pagbabago; at
- Kumuha ng bagong aprubadong plano bago simulan ang anumang trabaho.
Ano ang Magagawa Mo
Humingi ng kopya ng orihinal na aprubadong plano sa DHSUD at ihambing ito sa kasalukuyang ginagawa. Kung may pagkakaiba, ihain ang reklamo sa DHSUD at sa Human Settlements Adjudication Commission, at sa LGU kung may istrukturang walang permit. Maaaring iutos ang paghinto ng trabaho at ang pagpapanumbalik.
Praktikal na Payo
- Kumuha at itago ang kopya ng aprubadong plano sa simula pa lang;
- Huwag pumirma ng “conforme” sa pagbabago nang hindi nauunawaan ang epekto;
- Magsama-sama ang mga homeowner — ang pahintulot ng nakararami ang mahalaga; at
- Kumilos habang nagsisimula pa lang ang trabaho.
Ang Deed Restriction bilang Karagdagang Proteksyon
Bukod sa aprubadong plano, may isa pang kasangkapan ang mga homeowner na madalas na nakalimutan: ang deed restriction na nakaannotate sa titulo ng bawat lote.
- Nakasulat ito sa titulo, kaya sumasama sa lupa kahit magpalit ng may-ari;
- Maipapatupad ng kahit sinong homeowner, hindi lang ng asosasyon;
- Karaniwang naglalaman ng gamit ng lote, taas ng gusali, at bawal na aktibidad; at
- Nagpapatuloy kahit wala na ang developer.
Kaya kung ang pagbabago ng plano ay lalabag din sa deed restriction, may dalawang daan kayo: ang reklamo sa DHSUD at ang aksyon sa korte bilang mga homeowner na apektado. Kunin ang kopya ng deed restriction mula sa iyong titulo at basahin ito bago magsimula ang anumang reklamo — madalas na mas malinaw at mas madaling ipatupad ito kaysa sa aprubadong plano.
Frequently Asked Questions
Kailangan ba ng pahintulot ng lahat ng buyer? Nakadepende sa uri ng pagbabago. Sa mga pagbabagong nakakaapekto sa mga bumili, karaniwang hinihingi ang nakasulat na pahintulot ng nakararaming may-ari.
Puwede bang dagdagan ng lote ang open space? Ang open space ay protektado sa aprubadong plano at hindi basta maaaring gawing benta-bentahang lote. Maaaring ireklamo ito sa DHSUD.
Ano ang gagawin kung nagsimula na ang trabaho? Ihain agad ang reklamo sa DHSUD at sa LGU. Maaaring humiling ng utos na ipahinto ang trabaho habang sinusuri ang aprubasyon.
Saan kukuha ng kopya ng orihinal na plano? Sa tanggapan ng DHSUD na nag-apruba ng proyekto. Maaari ring hingin ito sa developer at sa homeowners association.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung binabago ang plano ng inyong subdivision nang walang tamang proseso, nandito ang aming firm. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.