Ang road lot ay ang mga kalsada sa loob ng subdivision, at ang open space ay ang mga lugar na inilaan para sa parke, palaruan, at pasilidad ng komunidad. Sa ilalim ng mga batas sa subdivision, ang open space ay hindi dapat pagtayuan at inilalaan para sa gamit ng komunidad, at may proseso ng paglilipat nito sa lokal na pamahalaan. Hindi basta maaaring ibenta o baguhin ng developer o ng asosasyon ang gamit ng mga ito.
Isang araw, may nagsimulang magtayo ng gusali sa parke ng subdivision ninyo. Karaniwang tanong: puwede ba iyon? Kadalasan, hindi — at may partikular na batas na sumasaklaw dito.
Ano ang Bawat Isa
- Road lot — ang mga kalsada at daanan sa loob ng subdivision, kasama ang bangketa at drainage;
- Open space — ang lugar na inilaan para sa parke, palaruan, at pasilidad ng komunidad; at
- Saleable lots — ang mga loteng ibinebenta sa mga mamimili.
Ang Katayuan Nila sa Batas
Sa ilalim ng mga batas at dekreto sa subdivision at condominium, may obligasyon ang developer na maglaan ng open space, at ang mga lugar na ito ay itinuturing na hindi dapat pagtayuan at inilaan para sa gamit ng komunidad. May proseso rin ng paglilipat ng road lots at open space sa lokal na pamahalaan.
- Hindi maaaring ibenta ang open space bilang ordinaryong lote;
- Hindi basta mababago ang gamit nito nang walang pag-apruba ng naaangkop na ahensya;
- Kapag nailipat na sa LGU ang kalsada, nagiging pampublikong daan ito; at
- Habang hindi pa nailipat, may obligasyon pa rin ang developer sa pagpapanatili nito.
Ang Karapatan ng mga Residente
- Karapatang gamitin ang road lot para sa pagpasok at paglabas;
- Karapatang gamitin ang open space ayon sa layunin nito;
- Karapatang tumutol sa hindi awtorisadong pagbabago ng gamit; at
- Karapatang maghain ng reklamo sa ahensyang nangangasiwa sa pabahay.
Praktikal na Payo
- Kumuha ng kopya ng aprubadong subdivision plan — doon nakalarawan ang road lot at open space;
- Itala at kunan ng litrato ang anumang bagong konstruksyon at ang petsa;
- Magpadala ng sama-samang nakasulat na pagtutol sa developer at sa asosasyon; at
- Maghain ng reklamo sa naaangkop na ahensya kung magpapatuloy.
Frequently Asked Questions
Puwede bang ibenta ng developer ang open space? Sa pangkalahatan, hindi. Ang open space ay inilaan para sa gamit ng komunidad at hindi ito ordinaryong saleable lot. Ang pagbebenta o pagbabago ng gamit nito ay maaaring kuwestiyunin.
Kanino pag-aari ang kalsada sa loob ng subdivision? Karaniwang nananatili itong pag-aari ng developer hanggang sa mailipat sa lokal na pamahalaan. Kapag nailipat at tinanggap na, nagiging pampublikong daan ito.
Puwede bang magtayo ng gusali sa road lot? Hindi. Ang road lot ay inilaan para sa daanan, at ang pagharang o pagtatayo dito ay maaaring pagbatayan ng reklamo sa asosasyon at sa ahensya ng pabahay.
Saan ako magrereklamo kung may hindi awtorisadong konstruksyon? Sa developer at sa asosasyon muna nang nakasulat, at sa ahensyang nangangasiwa sa mga proyekto ng pabahay kung hindi ito mahinto. Maaari ring magreklamo sa LGU tungkol sa permit.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may nagbabago sa gamit ng road lot o open space sa subdivision ninyo, matutulungan ka naming ihanda ang pagtutol. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.