Ang fencing permit ay may bayarin sa LGU na karaniwang nakabatay sa haba at uri ng bakod, at may hinihinging plano at dokumento ng pagmamay-ari. Bago pa ito, madalas na kailangan ng relocation survey para tiyaking nasa loob ng lupa mo ang bakod — at may sariling gastos ito. Sa hangganan sa pagitan ng dalawang lupa, may panuntunan ang batas tungkol sa paghahati ng gastos kapag pareho kayong makikinabang.
Mukhang simple lang ang pagbabakod, hanggang sa may kumatok na kapitbahay at sabihing nasa lupa niya ang bakod mo. Doon nagsisimula ang mas malaking gastos.
Ang Anatomiya ng Gastos
- Relocation survey — para malaman kung saan talaga ang hangganan; ito ang dapat mauna;
- Fencing permit — bayarin sa LGU, karaniwang nakabatay sa haba at uri ng bakod;
- Plano — may hinihinging plano at dokumento ng pagmamay-ari;
- Materyales at paggawa — ang pinakamalaking bahagi, at labas sa legal na gastos; at
- Taas at disenyo — may hangganan sa taas at uri ang ilang ordinansa at ang alituntunin ng subdivision.
Sino ang Sumasagot sa Hangganang Bakod
Kapag ang bakod ay nasa mismong hangganan at pareho kayong nakikinabang, may panuntunan ang batas tungkol sa pagbabahagi ng gastos at ng pag-aalaga nito. Kapag ikaw lang ang gumawa at nasa loob ng lupa mo, sa iyo ito at ikaw lang ang may kontrol.
Ang Mas Mahal na Pagkakamali
Ang bakod na lumagpas sa lupa ng kapitbahay. Kapag napatunayan ito, puwede kang atasang tanggalin at ilipat, at nasasayang ang buong gastos sa materyales at paggawa. Ang survey na inakala mong mahal ay palaging mas mura kaysa sa pagpapatayo ulit ng bakod.
Ang Bakod at ang Karapatan sa Daan
Bago mo isara ang buong palibot, tingnan kung may dumadaang kapitbahay na walang ibang labasan.
May panuntunan ang batas tungkol sa karapatan sa daan: ang may-ari ng lupang nakukulong at walang sapat na labasan sa pampublikong kalsada ay maaaring humingi ng daan sa katabing lupa, na may kaukulang kabayaran at sa paraang pinakakaunti ang pinsala sa may-ari ng dinadaanan.
Ibig sabihin, ang biglang pagbabakod na nagsasara ng tanging daanan ng kapitbahay ay madalas na nagbubunga ng kaso, at may pagkakataong ipag-utos ng korte na magbigay ka ng daan. Ang bakod na naitayo na ay maaaring kailangang buksan o baklasin.
Kaya bago magbakod, alamin kung may umiiral nang daanan at kung paano ito ginagamit at gaano na katagal. Ang pag-uusap at ang malinaw na kasunduan tungkol sa daan — kung saan, gaano kalapad, at magkano ang kabayaran — ay laging mas mura kaysa sa kaso na sinundan ng pagbabaklas.
Praktikal na Payo
- Magpa-survey muna bago magpaturok ng poste;
- Abisuhan ang kapitbahay bago magsimula;
- Tingnan ang ordinansa at ang alituntunin ng subdivision tungkol sa taas at uri;
- Itabi ang plano at ang permit — ito ang depensa mo kung may magreklamo.
Frequently Asked Questions
Kailangan ba ng permit para magbakod? Sa maraming LGU, oo. May fencing permit na may sariling bayarin at may hinihinging plano at dokumento ng pagmamay-ari.
Ano ang dapat mauna, ang survey o ang bakod? Ang survey. Mas mura ang relocation survey kaysa sa pagpapatayo ulit ng bakod na napatunayang lumagpas sa lupa ng kapitbahay.
Sino ang sasagot sa bakod sa hangganan? Kapag nasa mismong hangganan ito at pareho kayong nakikinabang, may panuntunan ang batas tungkol sa pagbabahagi ng gastos at ng pag-aalaga.
May limitasyon ba sa taas ng bakod? May ordinansa at alituntunin ng subdivision na naglilimita sa taas at uri ng bakod. Sulit itong tingnan bago magsimula.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may alitan kayo sa hangganan bago pa kayo makapagbakod, matutulungan ka naming ayusin ito nang maaga. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.