Bago mag-file ng ejectment, kailangan munang magbigay ng demand na magbayad at umalis, at bigyan ang umuupa ng makatwirang panahong itinatakda ng panuntunan bago magsampa. May isang taong bintana mula sa huling demand para maghain ng unlawful detainer; kapag lumagpas ito, ibang uri na ng kaso ang kailangan at mas mahaba iyon.
Ang pinakamadalas na pagkakamali ng may-ari ay ang pagmamadali — at ang pangalawa ay ang sobrang paghihintay. Parehong mahal.
Ang Demand ang Unang Hakbang
Hindi ka puwedeng dumiretso sa korte. Kailangan mo munang magbigay ng malinaw na demand na magbayad ng utang na upa at umalis sa ari-arian. Dalawa ito, hindi isa — ang demand na magbayad lamang ay hindi sapat na batayan ng ejectment. Ibigay ito nang nakasulat at kumuha ng patunay ng pagtanggap, dahil ito ang unang hahanapin ng korte.
Ang Barangay
Kung parehong nakatira sa iisang lungsod o bayan ang may-ari at ang umuupa, karaniwang kailangan munang dumaan sa barangay at kumuha ng certificate to file action. Ang kasong isinampa nang wala ito ay madalas na ibinabasura, at ang buong panahong ginugol mo ay masasayang.
Ang Isang Taong Bintana
Ito ang orasang madalas hindi napapansin. Ang unlawful detainer ay dapat isampa sa loob ng isang taon mula sa huling demand na umalis. Kapag lumagpas ito, hindi mo na maaaring gamitin ang mabilis na kasong ito — kailangan mo nang magsampa ng ibang uri ng aksyon na mas mahaba, mas mahal at nasa mas mataas na korte.
Ang Bawal na Paraan
Kahit ikaw ang may-ari at kahit malinaw na may utang siya, ipinagbabawal ang pagkuha ng batas sa sariling kamay.
- Bawal palitan ang kandado habang wala siya;
- Bawal putulin ang kuryente at tubig para pilitin siyang umalis;
- Bawal ilabas ang gamit niya nang walang utos ng korte; at
- Bawal ang pananakot at pagpapapasok ng ibang tao sa unit.
Ang mga ito ay maaaring maging batayan ng kaso laban sa iyo, at nagiging mas mahirap ang posisyon mo sa mismong ejectment.
Praktikal na Payo
- Ilagay sa kontrata ang malinaw na tuntunin sa pagbabayad at pagwawakas mula pa sa umpisa;
- Ipadala ang demand nang nakasulat at may patunay ng pagtanggap;
- Itala ang bawat buwan ng hindi bayad na upa at ang bawat pakiusap; at
- Huwag maghintay ng ilang taon bago kumilos — ang mabilis na remedyo ay may isang taong buhay lamang.
Gaano Katagal Bago Siya Maalis
Ito ang tanong sa likod ng tanong. Ang ejectment ay isinasampa sa unang antas na korte at idinisenyo itong mas mabilis kaysa ordinaryong kaso, pero hindi ito ilang linggo lang. Karaniwang buwan bago magkaroon ng desisyon, at kung umapela ang umuupa, tumatagal pa. May isang bagay na pabor sa may-ari: sa ganitong uri ng kaso, karaniwang maipatutupad agad ang desisyon kahit may apela, basta't hindi nagbabayad ang umuupa ng makatwirang halaga habang nakabinbin ang apela. Kaya ang pinakapraktikal na hakbang ay ihanda nang maaga ang lahat ng resibo at kontrata, dahil ang lakas ng papeles mo ang tunay na nagpapabilis nito.
Frequently Asked Questions
Puwede ko bang palitan ang kandado kung matagal nang hindi nagbabayad? Hindi. Kahit ikaw ang may-ari, ipinagbabawal ang pagpapaalis nang walang utos ng korte. Ang paglabag dito ay maaaring maging kaso laban sa iyo at nakakasama sa sariling mong ejectment case.
Kailangan ba talaga ng barangay bago mag-file? Kung parehong nakatira sa iisang lungsod o bayan ang magkabilang panig, karaniwang oo. Ang certificate to file action ang patunay na dumaan kayo roon, at hinahanap ito ng korte bago tanggapin ang kaso.
Ano ang mangyayari kung lumagpas na ang isang taon? Hindi mo na magagamit ang mabilis na ejectment case. Kailangan mo nang magsampa ng ibang uri ng aksyon na nasa mas mataas na korte, at mas mahaba at mas mahal ito.
Puwede bang maningil ng hindi bayad na upa sa parehong kaso? Oo. Sa ejectment, maaaring hilingin ang pagbabalik ng ari-arian pati ang makatwirang bayad sa paggamit nito habang hindi pa umaalis, kasama ang mga gastos ayon sa kontrata at sa batas.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may umuupang matagal nang hindi nagbabayad, matutulungan ka naming gawin ang tamang demand bago pa lumagpas ang bintana. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.