Kapag bumili ka ng bahay o kondominyum mula sa developer, ang ibinebenta nila ay ordinary asset — paninda ng kanilang negosyo. Kaya hindi capital gains tax ang ipinapataw kundi isang creditable withholding tax na kinakaltas sa bayad at ipinapasa sa BIR, kasama ng VAT kung saklaw ang transaksyon. Ang kinaltas ay kredito ng developer laban sa sariling income tax nila. Sa panig mo, mahalagang makita ito nang malinaw sa mga dokumento ng bentahan.
Karaniwang tanong ito ng unang beses bumili sa isang subdivision o condo. Bakit iba ang nakalagay sa papel kaysa sa narinig mong anim na porsyento?
Ang Dahilan ng Pagkakaiba
Ang developer ay nagbebenta ng paninda. Ang bahay o unit ay bahagi ng kanilang imbentaryo, kaya ito ay ordinary asset. Ang buwis sa ganitong benta ay bahagi ng ordinaryong income tax nila, at ang paraan ng paunang koleksyon ay ang kaltas sa bawat bayad na ipinapasa sa BIR.
Iba ito sa pagbili mo mula sa isang pribadong may-ari na tirahan lang ang ibinebenta — doon ang karaniwan ay anim na porsyentong buwis sa buong halaga.
Sino ang Kumakaltas
Sa maraming transaksyon, ang bumibili ang itinuturing na withholding agent. Sa praktika, ang malalaking developer ay may sariling sistema at sila ang naglalakad ng papeles, at ipinapakita nila ito sa mga dokumento ng bentahan. Ang porsyento ay nag-iiba depende sa halaga at sa uri ng transaksyon, kaya hindi ito iisang bilang.
Ang VAT
May mga benta ng bahay at unit na saklaw ng VAT at may mga hindi, depende sa uri at halaga ng ari-arian at sa katayuan ng nagbebenta. Karaniwan itong nakapaloob sa presyong ipinapakita sa iyo. Hilingin na ipakita nang hiwalay sa panukalang bayad ang bawat bahagi: presyo, VAT, at iba pang singil.
Ang Ibang Gastos
- Documentary stamp tax sa kasulatan;
- Buwis sa paglilipat sa lokal na pamahalaan;
- Bayad sa pagpaparehistro sa Registry of Deeds; at
- Mga singil ng developer gaya ng processing at utilities, na dapat malinaw sa kontrata.
Ang Dapat Mong Suriin
Bago pumirma, hingin ang buong hanay ng gastos na nakasulat: alin ang kasama sa presyo at alin ang bayaran mo pa. Marami ang nagulat sa dagdag na daan-daang libo sa yugto ng paglilipat ng titulo dahil hindi ito nalinaw sa simula. Tingnan din kung kailan ilalabas ang titulo at ano ang mangyayari kung maantala ito.
Kapag Hulugan sa Developer
Sa hulugang bentahan, ang kaltas at ang buwis ay karaniwang sumusunod sa daloy ng bayad, hindi minsanan. Kaya makikita mo ito sa bawat abiso ng bayarin sa loob ng ilang taon. Mahalagang itago ang buong hanay ng resibo mula sa unang buwan.
May mga proteksyon din ang batas para sa bumibiling hulugan kapag nahinto siya sa pagbabayad, kabilang ang mga karapatan sa naipong bayad sa ilalim ng ilang kondisyon. Kaya bago ka tumigil sa paghuhulog o pumirma ng anumang pagkansela, ipasuri muna ang kontrata at ang mga karapatan mo — malaki ang maaaring nakataya.
Praktikal na Payo
- Humingi ng nakasulat na breakdown ng lahat ng bayarin bago magbayad ng reservation;
- Itago ang bawat resibo at ang mga katibayan ng kaltas na buwis;
- Itanong kung kailan at paano ilalabas ang titulo sa pangalan mo.
Frequently Asked Questions
Bakit walang capital gains tax sa binili ko sa developer? Dahil ang ibinebenta nila ay ordinary asset o paninda ng negosyo, kaya ibang uri ng buwis ang ipinapataw at kinakaltas sa bayad.
Sino ang nagbabayad ng withholding tax sa ganitong benta? Karaniwang kinakaltas ito sa bayad at ipinapasa sa BIR, at ang kinaltas ay kredito ng developer laban sa sariling buwis nila.
May VAT ba ang binili kong unit? May mga benta na saklaw at may mga hindi, depende sa uri at halaga ng ari-arian. Hilingin na ipakita ito nang hiwalay sa panukalang bayad.
Ano pa ang babayaran ko bukod sa presyo? Karaniwang may documentary stamp, buwis sa paglilipat, bayad sa pagpaparehistro, at mga singil ng developer. Hingin ang buong listahan bago pumirma.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung bibili ka mula sa developer at gusto mong malinaw ang lahat ng buwis at singil bago pumirma, matutulungan ka namin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.