Ipinagbabawal ng RA 9745 o Anti-Torture Act ang pagpapahirap ng sinumang nasa serbisyo para kumuha ng impormasyon o pag-amin, o bilang parusa. Kasama rito ang mental at sikolohikal na torture, hindi lang pisikal. May karapatan kang humiling ng medical examination, at walang sitwasyon — kahit emerhensiya — ang nagpapahintulot nito.
Isa ito sa pinakamalinaw na batas natin: walang eksepsiyon, walang “pero.” Alamin natin ang saklaw at ang praktikal na hakbang.
Ano ang Torture
Ang torture ay ang sinadyang pagdulot ng matinding sakit o paghihirap, pisikal man o mental, ng isang taong nasa serbisyo o may pahintulot niya, para:
- Kumuha ng impormasyon o pag-amin;
- Parusahan ang isang tao;
- Takutin o pilitin siya; o
- Sa anumang dahilang nakabatay sa diskriminasyon.
Kasama sa mental na torture ang pagbabanta sa buhay ng pamilya, ang pagpapanggap ng pagpatay, ang matagalang pagbukod, at ang pagpapakita ng karahasan sa iba.
Ang Mahalagang Prinsipyo
- Walang eksepsiyon — kahit may digmaan, kaguluhan, o emerhensiya, hindi ito pinapayagan;
- Hindi depensa ang “sinusunod ko lang ang utos”;
- Ang pag-amin na nakuha sa torture ay hindi tinatanggap sa korte laban sa iyo; at
- May pananagutan ang nakatataas na alam o dapat malaman ito at hindi kumilos.
Ang Karapatan Mo
- Humiling ng pisikal at sikolohikal na pagsusuri ng doktor na pinili mo, bago at pagkatapos ng pagtatanong at bago ilipat sa ibang pasilidad;
- Makausap ang abogado at ang pamilya;
- Makakuha ng kopya ng medical report; at
- Hindi ka maaaring ilipat sa lihim na kulungan — ipinagbabawal ang mga hindi opisyal na lugar ng detensyon.
Saan Magsampa
- Commission on Human Rights — may kapangyarihang mag-imbestiga at magbigay ng tulong;
- Ombudsman at ang Internal Affairs Service ng PNP;
- Piskalya para sa kriminal na kaso sa ilalim ng RA 9745; at
- Sa korteng humahawak ng kaso mo — ipaalam agad sa unang pagkakataong humarap ka.
Ang pinakamahalagang ebidensya ay ang medico-legal na kuha nang maaga at ang litrato ng pinsala. Huwag hintaying maghilom bago magsumbong.
Frequently Asked Questions
Depensa ba ang 'utos lang ng nakatataas'? Hindi. Malinaw sa batas na hindi ito depensa. May pananagutan din ang nakatataas na nag-utos o nagpabaya.
Kasama ba ang pananakot sa pamilya? Oo. Ang mental at sikolohikal na torture ay saklaw, kasama ang pagbabanta sa buhay ng kaanak, ang pagpapanggap ng pagpatay, at ang matagalang pagbukod.
Ano ang mangyayari sa pag-aming nakuha sa pananakit? Hindi ito tinatanggap bilang ebidensya laban sa iyo. Mahalagang itaas ito agad sa korte at sa abogado sa unang pagkakataon.
Sino ang puwedeng pumili ng doktor para sa pagsusuri? May karapatan kang pumili ng sarili mong doktor. Kung hindi kaya, may listahan ng mga doktor na kinikilala para sa layuning ito, at maaaring tumulong ang Commission on Human Rights.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may pananakit na naganap sa kustodiya, mahalaga ang maagang medico-legal at ang tamang reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.