Nagsisimula ang custodial investigation kapag ang isang tao ay nasa kustodiya na at itinuturo na siya bilang gumawa ng krimen. Sa yugtong ito, may karapatan kang manahimik, magkaroon ng abogadong may kakayahan at malaya, at mabigyan ng abogado kung wala kang kayang bayaran. Ang salaysay na kinuha nang labag dito ay karaniwang hindi tinatanggap laban sa iyo, kahit totoo pa ito.
Ang mga minutong ito ang pinakamapanganib sa buong kaso. Marami ang nakukulong hindi dahil sa ebidensya kundi dahil sa sinabi nila sa presinto bago pa dumating ang abogado.
Kailan Ito Nagsisimula
Hindi kailangang may pormal na pag-aresto. Nagsisimula ang custodial investigation kapag hindi ka na malayang umalis at ikaw ay itinuturo na bilang gumawa ng isang krimen. Sakop din nito ang mga sitwasyong "imbitasyon" lang daw, kung sa katotohanan ay hindi ka makakaalis at ikaw ang pokus ng imbestigasyon.
Ang Mga Karapatan Mo
- Karapatang manahimik — hindi ka obligadong sumagot, at ang katahimikan mo ay hindi puwedeng gamitin laban sa iyo;
- Karapatan sa abogado na may kakayahan at malaya — hindi ang abogadong pinili ng nag-iimbestiga;
- Karapatang maipaalam sa iyo ang mga karapatang ito sa wikang nauunawaan mo;
- Karapatang mabigyan ng abogado kung wala kang kayang bayaran; at
- Karapatang mabisita ng pamilya, ng abogado, at ng doktor o pari.
Ang Bunga Kapag Nilabag
Ang salaysay o pag-aming kinuha nang labag sa mga karapatang ito ay karaniwang hindi tinatanggap laban sa iyo — kahit totoo pa ang laman nito. Ganito rin ang tingin sa mga ebidensyang natuklasan lamang dahil sa iligal na pag-amin. Kaya sa panig ng depensa, ang unang tinitingnan sa talaan ay kung paano nakuha ang salaysay.
Ang Waiver na Dapat Mong Bantayan
Ang pagtalikod sa karapatan sa katahimikan at sa abogado ay dapat nakasulat at ginawa sa harap ng abogado. Ang pasalitang "okay lang" o ang pirma sa papel na walang abogado ay karaniwang walang bisa. Kaya kapag may pinapipirmahan sa iyo, ang tamang sagot ay: hindi ako pipirma nang walang abogado ko.
Ang Praktikal na Payo sa Sandaling Iyon
- Magbigay lamang ng pangalan at basikong pagkakakilanlan; huwag ipaliwanag ang panig mo sa presinto;
- Huwag pumirma ng blotter, salaysay, o inventory nang hindi mo nabasa nang buo;
- Huwag magtiwala sa pangakong makakalabas ka agad kung uumamin ka;
- Hilingin ang tawag sa pamilya at sa abogado, at itala kung tinanggihan ito; at
- Kung may pananakot o pisikal na pananakit, magpatingin agad sa doktor at itala ito.
Frequently Asked Questions
Puwede ba akong tumangging sumagot sa pulis? Oo. May karapatan kang manahimik, at hindi ito puwedeng gamiting patunay ng pagkakasala. Ang tamang sagot ay hilingin munang makausap ang abogado.
May bisa ba ang pag-amin ko kung walang abogado? Karaniwang hindi ito tinatanggap laban sa iyo. Ang pagtalikod sa karapatan ay kailangang nakasulat at ginawa sa harap ng abogado para magkabisa.
Sakop ba nito ang imbitasyon sa presinto? Kung sa katotohanan ay hindi ka malayang umalis at ikaw ang pokus ng imbestigasyon, ito ay pumapasok sa custodial investigation anuman ang tawag dito.
Paano kung wala akong pambayad sa abogado? May karapatan kang mabigyan ng abogado. Hilingin ito nang malinaw at itala kung hindi ito ibinigay, dahil ito mismo ay paglabag sa karapatan mo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kamag-anak kang tinatanong ngayon sa presinto, huwag hayaang magsalita siya nang walang abogado. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.