Kapag inaresto, may mga karapatan ka na protektado ng Konstitusyon at ng RA 7438. Kabilang dito ang karapatang manatiling tahimik, ang karapatang magkaroon ng abogado na sarili mong pinili o ibinigay ng estado, at ang karapatang malaman ang mga karapatang ito (ang Miranda warning). Hindi maaaring gamitin laban sa iyo ang anumang pag-amin na kinuha nang walang abogado at wastong paalala. Huwag lumaban sa aresto, huwag pumirma o magbigay ng statement nang walang abogado, at humingi kaagad ng tulong-legal.
Ang sandali ng aresto ay nakakatakot, at doon madalas nagkakamali ang tao — nagsasalita nang wala pang abogado. Alamin ang iyong karapatan bago pa mangyari iyon.
Ang mga Karapatan (Miranda Rights)
Sa oras na ikaw ay nasa custody at iimbestigahan, may karapatan kang:
- Manatiling tahimik — hindi ka obligadong sumagot o magbigay ng statement na maaaring gamitin laban sa iyo;
- Magkaroon ng abogado — na sarili mong pinili, o kung wala kang kaya, isang competent at independent na abogado na ibibigay sa iyo; at
- Malaman ang mga karapatang ito — dapat ipaalam sa iyo ng pulis ang mga karapatan mo.
Pinoprotektahan ito ng Konstitusyon at ng RA 7438. Ang anumang pag-amin na kinuha nang labag sa mga karapatang ito ay hindi maaaring gamitin laban sa iyo sa korte.
Ano ang Gagawin Kapag Inaresto
- Huwag lumaban sa aresto — maaari itong magdagdag ng kaso. Sumunod, pero igiit ang iyong karapatan;
- Manahimik — sabihin lamang na gusto mong makausap muna ang abogado. Huwag magpaliwanag, mangatwiran, o magbigay ng statement nang wala ito;
- Huwag pumirma ng anumang dokumento na hindi mo naiintindihan at wala ang abogado; at
- Humingi ng abogado kaagad, at ipaalam sa pamilya.
Ang Panahon ng Detention (Article 125)
Kung walang warrant ang aresto, limitado ang panahon na maaari kang ikulong bago ihain ang kaso o palayain — karaniwang 12, 18, o 36 oras depende sa bigat ng parusa (Article 125). Ang paglampas dito nang hindi inihaharap sa hukom ay maaaring krimen mismo.
Bail at Inquest
Pagkatapos ng warrantless arrest, may inquest para tiyakin kung legal ang aresto at kung may basehang maghain ng kaso. Maaari mo ring hilingin ang regular preliminary investigation (na may kaakibat na waiver ng Article 125). Kung bailable ang kaso, maaari kang mag-post ng bail para makalaya habang nililitis.
Praktikal na Payo
- Tandaan ang tatlong salita: manahimik, humingi ng abogado, huwag pumirma.
- Ang pag-amin nang walang abogado ay hindi valid — huwag magbigay ng statement na wala ito.
- Kumilos kaagad para sa abogado at bail — mas maganda ang maayos na paghawak ng kaso mula sa simula.
Frequently Asked Questions
Ano ang mga karapatan ko kapag inaresto? Ang karapatang manatiling tahimik, ang karapatang magkaroon ng abogado na sarili mong pinili o ibinigay ng estado, at ang karapatang malaman ang mga karapatang ito. Protektado ito ng Konstitusyon at ng RA 7438.
Puwede bang gamitin laban sa akin ang pag-amin ko? Hindi kung kinuha ito nang walang abogado at wastong paalala ng iyong mga karapatan. Ang pag-amin na labag sa Miranda rights ay hindi maaaring gamitin laban sa iyo sa korte.
Ano ang dapat kong gawin kapag inaresto? Huwag lumaban sa aresto, manahimik, huwag magbigay ng statement o pumirma nang walang abogado, at humingi kaagad ng abogado at ipaalam sa pamilya.
Gaano katagal akong puwedeng ikulong nang walang kaso? Kung walang warrant ang aresto, karaniwang 12, 18, o 36 oras lang depende sa bigat ng parusa, bago ihain ang kaso o palayain (Article 125). Ang paglampas dito ay maaaring krimen.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung ikaw o isang kapamilya ay inaresto, mahalaga ang mabilis na tulong-legal, at nandito ang aming firm. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.