Nasa ina ang parental authority at ang custody ng anak na ipinanganak sa labas ng kasal, kahit kinilala pa ng ama ang bata at kahit ginagamit ng bata ang apelyido ng ama sa ilalim ng RA 9255. Ang pagkilala at ang paggamit ng apelyido ay nagbibigay ng karapatan sa sustento at sa mana, pero hindi nito inililipat ang custody. Maaaring humingi ang ama ng visitation, at sa mabibigat na sitwasyon gaya ng kapabayaan o pang-aabuso ng ina, maaari siyang humingi ng custody sa korte batay sa pinakamainam na interes ng bata.
Isa ito sa pinakamadalas maling naiintindihan. Maraming amang nagpirma sa birth certificate ang nagbabakasakaling nagbigay iyon sa kanila ng pantay na karapatan sa pag-aalaga. Hindi iyon ang epekto.
Ang Panuntunan
Ang anak na ipinanganak sa labas ng kasal ay nasa parental authority ng ina. Kaya siya ang may karapatan sa pisikal na pangangalaga at sa mga pangunahing desisyon tungkol sa bata, maliban kung may ibang utos ang korte.
Hindi ito nagbabago sa alinman sa mga sumusunod:
- Pumirma ang ama sa birth certificate;
- Gumamit ang bata ng apelyido ng ama sa ilalim ng RA 9255;
- Nagbibigay ang ama ng tuloy-tuloy na sustento; o
- Nagsama sila bilang magkarelasyon nang matagal.
Ano ang Nakukuha ng Ama sa Pagkilala
Answer-first: hindi custody, pero hindi rin ito walang halaga.
- Ang bata ay may karapatan sa sustento mula sa kanya at sa bahagi sa kanyang mana;
- Ang bata ay maaaring gumamit ng kanyang apelyido sa pamamagitan ng proseso sa civil registrar;
- Ang ama ay maaaring humingi ng visitation, at ito ay kinikilala ng korte bilang karapatan din ng bata; at
- Ang ama ay may tinig sa mga usapin ng bata sa lawak na papayagan ng korte.
Kailan Puwedeng Mapunta sa Ama
Sa mabibigat na sitwasyon lang, at laging batay sa pinakamainam na interes ng bata:
- Kapabayaan o pag-abandona ng ina;
- Pang-aabuso o panganib sa bata;
- Pagkalulong o malubhang karamdaman na pumipigil sa pag-aalaga; at
- Kapag wala o hindi matagpuan ang ina.
Kapag wala ang dalawang magulang, may pagkakasunod-sunod ang batas ng mga papalit na mag-aalaga: ang nabubuhay na lolo o lola, ang pinakamatandang kapatid na nasa hustong gulang at karapat-dapat, at ang aktuwal na nag-aalaga sa bata na nasa hustong gulang at karapat-dapat.
Praktikal na Payo
- Sa ama: itala ang bawat suporta at bawat oras na kasama ang bata — ito ang pundasyon ng anumang hiling sa hinaharap;
- Sa ina: huwag gamitin ang custody bilang sandata sa away tungkol sa pera; nakakasira ito sa iyong posisyon;
- Ipa-apruba sa korte ang kasunduan sa visitation para maipatupad;
- Sa dalawa: ang pagsasama ng pangalan ng ama sa birth certificate ay may pangmatagalang epekto sa mana at sa pagkakakilanlan ng bata — pag-isipang mabuti at magpakonsulta bago ito gawin o tanggihan.
Frequently Asked Questions
Nakukuha ba ng ama ang custody kapag pumirma siya sa birth certificate? Hindi. Ang pagkilala ay nagbibigay ng karapatan sa sustento, sa mana, at sa paggamit ng apelyido, pero nananatili sa ina ang parental authority at ang custody.
Puwede bang kunin ng ama ang bata kung siya ang nagtataguyod? Ang pagbibigay ng suporta ay hindi naglilipat ng custody. Kailangan ng utos ng korte, at kailangan ng mabigat na batayan gaya ng kapabayaan o pang-aabuso ng ina.
May karapatan bang makita ng ama ang anak? Oo. Maaari siyang humingi ng visitation, at tinitingnan ito ng korte bilang karapatan din ng bata na makilala ang kanyang ama, maliban kung may panganib.
Sino ang mag-aalaga kung wala na ang ina? May pagkakasunod-sunod ang batas ng mga papalit na mag-aalaga: ang nabubuhay na lolo o lola, ang pinakamatandang kapatid na nasa hustong gulang, at ang aktuwal na nag-aalaga sa bata. Maaaring humiling ang ama ng custody batay sa interes ng bata.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may alitan kayo tungkol sa pag-aalaga ng anak na ipinanganak sa labas ng kasal, matutulungan ka naming linawin ang tunay na karapatan ng bawat panig. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.