Oo. Sa ilalim ng RA 9225, ang mga hindi pa kasal na anak na wala pang labingwalong taong gulang ay maaaring isama bilang derivative sa aplikasyon ng magulang — kabilang ang mga anak sa loob at labas ng kasal at ang mga inampon. Kapag naaprubahan, sila rin ay magiging Pilipino. Mahalaga ang hangganan ng edad: kapag lumampas na sa labingwalo ang anak, hindi na siya saklaw ng derivative at kakailanganin niya ng sariling landas.
Ito ang isa sa mga pinakamahalagang desisyon ng mga pamilyang Pilipinong nasa ibang bansa — at isa rin sa mga pinakamadalas ipagpaliban hanggang sa huli na.
Sino ang Puwedeng Isama
- Hindi pa kasal ang anak;
- Wala pang labingwalong taong gulang sa panahon ng aplikasyon;
- Anak sa loob o labas ng kasal — parehong saklaw;
- Inampon na anak, kung tama at kumpleto ang mga dokumento ng pag-aampon.
Ang mga Dokumento
- Birth certificate ng bawat anak, na apostilled o katumbas kung ito ay banyaga;
- Salin nito kung nasa banyagang wika;
- Pasaporte ng bawat anak;
- Marriage certificate ng mga magulang, kung kasal sila;
- Mga dokumento ng pag-aampon kung inampon;
- Litrato at kaukulang bayarin.
Bakit Hindi Dapat Ipagpaliban
Kapag lumampas na sa labingwalong taong gulang ang anak, hindi na siya maaaring isama bilang derivative. Ang epekto: kung siya ay isinilang sa ibang bansa at hindi natala bilang Pilipino, kakailanganin niya ng sariling landas — na maaaring mas mahaba, mas mahal, at hindi laging tiyak. Kaya ang praktikal na payo ay simple: kung may anak kayong malapit nang mag-labingwalo, unahin ito.
Ang Ugnayan sa Report of Birth
May dalawang magkaibang landas na madalas ipinagkakamali. Kung Pilipino pa ang magulang nang isilang ang anak sa ibang bansa, ang tamang proseso ay ang Report of Birth — Pilipino na ang bata mula sa kapanganakan, kailangan lang itala. Kung hindi na Pilipino ang magulang nang isilang ang anak, ang landas ay ang derivative sa ilalim ng RA 9225. Mahalagang tama ang piliin ninyo, dahil magkaiba ang papeles.
Praktikal na Payo
- Ilista ang kaarawan ng bawat anak at unahin ang pinakamalapit sa labingwalo;
- Ihanda nang maaga ang banyagang birth certificate at ang apostille nito;
- Tiyaking tugma ang baybay ng pangalan sa lahat ng dokumento;
- Matapos maaprubahan, agad na mag-apply ng Philippine passport para sa mga anak.
Frequently Asked Questions
Ano ang mangyayari kung labingwalo na ang anak ko? Hindi na siya saklaw ng derivative citizenship. Kakailanganin niya ng sariling landas, kaya mahalagang mag-apply habang wala pa siyang labingwalo.
Kasama ba ang anak sa labas ng kasal? Oo, saklaw ang mga anak sa loob at labas ng kasal, basta hindi pa kasal at wala pang labingwalong taong gulang.
Kailangan ba ng pahintulot ng dayuhang magulang? Nakadepende ito sa sitwasyon at sa post. Sa mga kaso ng magkahiwalay na magulang, maaaring hingin ang pahintulot o ang mga dokumento tungkol sa custody.
Pilipino pa ako noong isinilang ang anak ko sa abroad. Derivative ba ang landas? Hindi. Kung Pilipino ka pa noon, ang tamang proseso ay Report of Birth — Pilipino na ang anak mo mula sa kapanganakan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may mga anak kayong malapit nang mag-labingwalo, mahalaga ang bilis ng pagkilos sa aplikasyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.