Ang anak na isinilang sa ibang bansa sa isang magulang na Pilipino ay Pilipino rin, dahil ang batayan ng pagkamamamayan natin ay dugo at hindi lugar ng kapanganakan. Pero para maging opisyal ang rekord dito, kailangang maghain ng Report of Birth sa Philippine Embassy o Consulate na sakop ang lugar ng kapanganakan. Ang rekord na ito ang magiging batayan ng PSA birth certificate ng anak mo, ng pasaporte niya, at ng lahat ng dokumentong hihingin sa kanya sa hinaharap.
Maraming pamilyang OFW ang nagpapaliban nito — abala sa trabaho, malayo ang embahada, at may local birth certificate naman ang bata. Tapos kapag uuwi na ng Pilipinas o mag-a-aral na siya rito, saka lang lumalabas ang problema.
Bakit Ito Kailangan
- Para maitala ang pagkamamamayan niya bilang Pilipino sa opisyal na rekord natin;
- Para makakuha ng PSA birth certificate — ito ang hinihingi sa paaralan, sa pasaporte, at sa lahat ng transaksiyon dito;
- Para makakuha ng Philippine passport ang anak mo;
- Para maiwasan ang komplikasyon sa mana, sa benepisyo, at sa ibang karapatan sa hinaharap.
Ang mga Karaniwang Dokumento
- Local birth certificate ng bata mula sa host country, na naaayon sa kanilang batas;
- Salin nito kung nasa banyagang wika, at apostille o katumbas kung hinihingi;
- Pasaporte ng magulang o mga magulang na Pilipino;
- Marriage certificate ng mga magulang, kung kasal sila;
- Kung hindi kasal, ang mga dokumentong may kaugnayan sa pagkilala ng ama, kung ito ang layunin;
- Kaukulang form at bayarin ng post.
Kung Hindi Kasal ang mga Magulang
Ang anak na isinilang sa labas ng kasal ay gumagamit ng apelyido ng ina bilang panuntunan, maliban kung kinilala siya ng ama at sinunod ang proseso sa ilalim ng batas na nagpapahintulot sa paggamit ng apelyido ng ama (RA 9255). Sa embahada, may partikular na proseso para dito — kaya mahalagang malinaw ninyo kung ano ang gusto ninyong maitala bago maghain, dahil mas mahirap baguhin pagkatapos.
Kung Huli Na Kayong Naghain
Puwede pa ring maghain kahit lumipas na ang mga taon — tinatawag itong delayed registration. Karaniwang may karagdagang dokumento at affidavit na hinihingi para ipaliwanag ang pagkaantala. Ang mahalaga ay huwag na itong ipagpaliban pa; mas maraming karagdagang patunay ang hinihingi habang tumatagal.
Ang Epekto sa Pagkamamamayan ng Anak
May mga bansang jus soli — ang isinilang doon ay awtomatikong mamamayan nila. Kapag Pilipino ang magulang at doon isinilang ang bata, maaaring siya ay parehong mamamayan ng dalawang bansa mula pa sa kapanganakan.
Hindi ito problema sa ating batas. Pero may mga bansang naghihingi ng pagpili pagdating sa isang edad, kaya mabuting alamin ang panuntunan doon nang maaga. Ang mahalaga sa panig natin ay maitala ang kapanganakan sa pamamagitan ng Report of Birth — dahil kung wala ito, wala siyang PSA record, at walang PSA record ay nangangahulugan ng walang pasaporte, walang pagpapatala sa paaralan dito, at komplikasyon sa mana balang araw.
- Alamin kung jus soli ang bansang pinanganakan niya;
- Alamin kung may hinihinging pagpili sa isang edad ang bansang iyon;
- Ihain ang Report of Birth anuman ang sagot sa dalawang una;
- Kumuha ng PSA copy at ng Philippine passport para sa bata.
Praktikal na Payo
- Ihain ito habang nasa bansang iyon pa kayo — mas mahirap kapag nakauwi na;
- Tiyaking pare-pareho ang baybay ng pangalan sa lahat ng dokumento;
- Kumuha ng maraming kopya ng local birth certificate bago kayo umalis doon;
- Matapos ang ilang panahon, kumuha ng PSA copy para tiyaking naitala nga.
Frequently Asked Questions
Pilipino ba ang anak kong isinilang sa ibang bansa? Kung Pilipino ang magulang, ang batayan ng pagkamamamayan natin ay dugo, kaya Pilipino rin ang anak. Ang Report of Birth ang nag-oopisyal ng rekord dito.
May takdang panahon ba para maghain? May itinakdang panahon para sa karaniwang paghahain, at may proseso ng delayed registration kapag lumampas. Mas mabuting ihain agad.
Puwede bang gamitin ang apelyido ng ama kung hindi kami kasal? May proseso para sa pagkilala ng ama at para sa paggamit ng kanyang apelyido sa ilalim ng RA 9255. Linawin ito bago maghain dahil mas mahirap baguhin pagkatapos.
Nakauwi na kami. Puwede pa bang iparehistro? Puwede pa rin sa pamamagitan ng delayed registration, karaniwang sa embahada ng bansang pinanganakan o sa katumbas na proseso. Maghanda ng karagdagang patunay.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may anak kayong isinilang sa abroad at hindi pa naiparerehistro, matutulungan namin kayong ayusin ang tamang proseso. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.