Ang capital gains tax sa pagbenta ng lupa o bahay na hindi ginagamit sa negosyo ay anim na porsyento, at ang batayan ay ang pinakamataas sa presyong napagkasunduan, sa zonal value ng BIR, at sa tasa ng lokal na assessor. Inihahain ito sa loob ng tatlumpung araw mula sa notaryo, sa RDO na sakop ang lugar ng ari-arian. Kasabay nito ang documentary stamp tax na may sariling deadline. Pagkatapos nito ilalabas ang clearance na kailangan sa paglilipat.
Mabilis ang orasan sa buwis na ito. Maraming nagbebenta ang nagulat na lumipas na ang deadline habang naghihintay pa sila ng huling bayad ng bumili.
Ang Batayan ng Kuwenta
Ang rate ay anim na porsyento, at ang batayan ay hindi lang ang presyong nakasulat sa deed. Ang gagamitin ay ang pinakamataas sa tatlo: ang presyong napagkasunduan, ang zonal value ng BIR, at ang tasa ng lokal na assessor. Kaya walang naitutulong ang paglalagay ng napakamurang presyo sa dokumento.
Pansinin: hindi ito buwis sa tubo lang — batay ito sa buong halaga, kahit nalugi ka sa benta. Ito ang isa sa pinakamalaking sorpresa sa mga unang beses magbenta.
Ang Deadline
Ang return ay inihahain sa loob ng tatlumpung araw mula sa notaryo ng deed of sale. Ang documentary stamp naman ay may sariling takdang panahon sa unang mga araw ng kasunod na buwan. Dalawang magkaibang orasan ito na madalas pinagsasama ng mga nagbebenta — at doon nagkakaroon ng multa.
Ang mga Dokumento
- Notaryadong deed of sale at kopya ng titulo;
- Tax declaration ng lupa at ng bahay, kung mayroon;
- Sertipikasyon ng bayad na amilyar mula sa lokal na pamahalaan;
- TIN at valid ID ng nagbenta at ng bumili; at
- Sketch o lokasyon ng lupa kung hinihingi ng RDO.
Saan Ito Isusumite
Sa RDO na sakop ang lugar kung saan nakatayo ang lupa. Hindi sa RDO ng tirahan mo, at hindi sa RDO ng bumili. Ito ang pinakakaraniwang sanhi ng sayang na biyahe sa unang lakad.
Pagkatapos ng Bayad
Isusumite ang buong hanay ng dokumento at hihintayin ang clearance na kailangan ng Registry of Deeds. Kapag nailabas na ito, susunod ang buwis sa paglilipat sa lokal na pamahalaan at saka ang pagpaparehistro ng bagong titulo. Hindi tapos ang benta sa pagbibigay ng susi — tapos ito kapag nakapangalan na sa bumili ang titulo at ang tax declaration.
Kapag Minana ang Ibinebenta
Isang karaniwang sitwasyon: ibebenta ang lupang minana pero hindi pa naaayos ang estate tax. Hindi ito puwedeng laktawan. Ang estate tax muna, saka ang benta — dahil hindi mo maibebenta nang malinis ang isang bagay na hindi pa naililipat sa pangalan ninyo.
Sa praktika, may mga transaksyong sabay na inaayos ang dalawa, pero mas mahaba at mas magulo ito. Ang mas ligtas ay ayusin muna ang pagmamana, ilipat ang titulo sa mga tagapagmana, at saka ibenta. Kapag minadali, ang bumibili ang madalas naiipit sa dulo — at siya ang unang aayaw kapag nakita niya ang gusot.
Praktikal na Payo
- Ilagay sa kontrata kung kailan magbabayad ng buwis ang bawat panig at sino ang lalakad;
- Alamin ang zonal value bago pumirma para hindi ka magulat sa laki ng buwis;
- Huwag ipa-notaryo ang deed hangga't hindi handa ang pambayad sa buwis — ang notaryo ang nagsisimula ng orasan.
Frequently Asked Questions
May capital gains tax ba kahit nalugi ako sa benta? Oo. Ang buwis ay batay sa buong halaga at hindi sa tubo, kaya may babayaran kahit mas mababa ang naibenta mo kaysa sa binili.
Ilang araw ang deadline ng capital gains tax? Tatlumpung araw mula sa notaryo ng deed of sale. May sariling deadline naman ang documentary stamp.
Saan ako magbabayad kung nasa probinsya ang lupa? Sa RDO na sakop ang lugar kung saan nakatayo ang lupa, hindi sa RDO ng iyong tirahan.
Ano ang mangyayari kung na-late ang bayad? May surcharge at interes na idadagdag, at hindi mailalabas ang clearance hangga't hindi naaayos ang lahat.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung magbebenta ka ng lupa at gusto mong malinaw ang gastos at deadline bago ka pumirma, matutulungan ka namin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.