Kapag nalaman ng bangko na patay na ang umuupa ng safety deposit box, karaniwang sinasarhan muna ito. Bubuksan lamang ito sa harap ng mga saksi — opisyal ng bangko, kinatawan ng BIR, at ang mga heirs o awtorisadong kinatawan — at gagawan ng nakasulat na inventory ang laman. Ang lahat ng nasa loob ay ituturing na bahagi ng estate hangga't walang patunay na iba. Kung may huling habilin sa loob, dapat itong ihatid sa korte.
Maraming pamilyang Pilipino ang naglalagay ng titulo, alahas, at sertipiko sa safety deposit box. Ang problema ay kapag namatay ang umuupa, hindi puwedeng basta pumasok ang asawa o anak kahit may hawak silang susi.
Bakit Sinasara ng Bangko ang Box
Kapag naipaalam ang kamatayan, tinatatakan ng bangko ang box para hindi mabago ang laman. Ang layunin ay proteksyon: pantay ang lahat ng heirs sa laman, at kailangang malaman ng gobyerno kung ano ang mga ari-ariang dapat pasukin sa estate tax. Ang paghila ng laman nang palihim ay puwedeng maging basehan ng reklamo ng ibang heirs at magpalubha ng problema sa BIR.
Sino ang Dapat Naroon sa Pagbukas
Ang pagbukas ay ginagawang pormal, hindi pribado.
- Opisyal ng bangko na magtatala ng petsa at oras;
- Kinatawan ng BIR, na karaniwang hinihingi bago pumayag ang bangko;
- Ang mga heirs o ang executor o administrator, o ang may special power of attorney; at
- Mabuting magdala ng sariling saksi kung magkakaiba ang panig ng pamilya.
Ang Inventory ang Pinakamahalagang Papel
Isusulat isa-isa ang laman ng box at pipirmahan ng lahat ng naroon. Ito ang magiging basehan ng inventory ng estate at ng estate tax return. Humingi ng kopya bago umalis, at kung may alahas o koleksiyon, kumuha ng larawan. Kung may nakitang huling habilin sa loob, hindi ito basta puwedeng dalhin pauwi — ang may hawak ng will ay may tungkuling ipaabot ito sa korte para sa probate.
Praktikal na Payo
- Alamin muna kung nasa pangalan lang ng namatay ang box o may kasamang pangalan;
- Bayaran ang natitirang renta ng box para hindi ito i-drill open ng bangko ayon sa kontrata;
- Huwag magbenta o magsanla ng kahit anong nakuha sa box bago matapos ang settlement; at
- Kung may hinala kang may nauna nang bumukas, humingi ng access log sa bangko.
Frequently Asked Questions
May susi ako ng box, bakit hindi ako puwedeng pumasok? Ang susi ay pisikal na access lamang. Ang karapatan sa laman ay nakadepende sa pagmamay-ari, at kapag patay na ang umuupa ay nasa estate na ito.
Kailangan ba talagang may BIR sa pagbukas? Karaniwang hinihingi ito ng mga bangko bago sila pumayag, dahil ang laman ay may kinalaman sa estate tax. Tanungin ang bangko sa kanilang eksaktong proseso.
Paano kung dalawa ang pangalan sa box? Kadalasan ay puwedeng pumasok ang buhay na ko-lessee, pero ang laman na pag-aari ng namatay ay bahagi pa rin ng estate at dapat itala sa inventory.
Ano ang gagawin kung may nakitang huling habilin sa loob? Dapat itong ipaabot sa korte para sa probate. Hindi puwedeng itago o sirain ang will, at may pananagutan ang sinumang gumawa nito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may safety deposit box na hindi mabuksan ang pamilya pagkamatay ng inyong kaanak, matutulungan ka naming ayusin ang kailangang dokumento at inventory. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.