Huwag basta tumigil sa pagbabayad nang walang sinasabi. Sumulat agad sa developer o nagbebenta at gamitin ang grace period na ibinibigay ng Maceda Law kung residential at hulugan ang bili mo. Ang tatlong pangunahing daan ay: mag-restructure, ibenta ang iyong karapatan sa iba, o payagang makansela nang wasto habang sinisingil ang cash surrender value na nararapat sa iyo.
Ang pinakamasamang gawin ay ang huminto sa pagbabayad at magtago. Ang mga naipon mong hulog ay may halaga, at may karapatan kang protektahan iyon — pero kailangan mong kumilos habang maaga.
Unang Hakbang: Sumulat
Magpadala ng liham sa developer o nagbebenta na sinasabing may kahirapan ka sa pagbabayad at hinihiling mo ang grace period o restructuring. Ang nakasulat ang magiging ebidensya mo kung magkagulo.
- Itala ang petsa at kumuha ng patunay ng pagpapadala;
- Ilagay kung ilang taon ka nang naghuhulog at magkano ang kabuuang naibayad; at
- Hingin ang statement of account para malaman ang eksaktong balanse.
Ang Tatlong Pangunahing Daan
Halos lahat ng kaso ay nauuwi sa isa sa mga ito, at may pinakamainam depende sa dami ng naibayad mo.
- Restructuring — pahabain ang termino o bawasan ang buwanang hulog; pinakamainam kung pansamantala lang ang problema;
- Pagbebenta ng karapatan — ipagbili ang iyong interes sa ibang mamimili sa pamamagitan ng notaryal na dokumento at bawiin ang bahagi ng naibayad mo; at
- Wastong kanselasyon — hayaang makansela pero igiit ang cash surrender value kung dalawang taon ka nang naghuhulog sa ilalim ng RA 6552.
Kung Bangko ang Kausap Mo
Ibang usapan ito. Kapag may housing loan at naka-mortgage ang bahay, ang panganib ay foreclosure, hindi kanselasyon ng contract to sell. Ang mga opsyon dito ay restructuring, dacion en pago kung papayag ang bangko, o pagbebenta ng bahay bago mag-foreclose para masalba ang equity mo.
Praktikal na Payo
- Ipunin ang lahat ng resibo at official receipt — ito ang batayan ng anumang mababawi mo;
- Huwag pumirma ng “waiver” o “voluntary surrender” nang hindi mo nauunawaan kung ano ang isinusuko mo;
- Suriin kung tama ang mga singil at interes sa statement of account; at
- Kumilos habang wala pang notaryal na abiso ng kanselasyon — mas maraming opsyon ang bukas sa maagang yugto.
Ang Ipunin Mo Bago Makipag-usap
Mas malakas ang posisyon mo kapag may dala kang buong talaan. Ito ang mga dokumentong dapat mong hawak bago ka pumasok sa opisina nila.
- Ang kontrata at ang lahat ng pinirmahan mo;
- Ang lahat ng official receipt, nakaayos ayon sa petsa;
- Ang buod ng kabuuang naibayad mo at ng bilang ng taon ng paghuhulog;
- Ang statement of account mula sa kanila;
- Ang mga sulat at mensaheng ipinadala at natanggap mo; at
- Ang katibayan ng dahilan ng kahirapan mo, kung meron, tulad ng medikal na rekord o katibayan ng pagkawala ng trabaho.
Kapag kumpleto ito, mas mabilis at mas patas ang negosasyon. Kapag kulang, ang kanilang bersyon ng talaan ang magiging basehan ng lahat. Kung may nawawala kang resibo, humingi ng sertipikadong listahan ng iyong mga bayad mula sa kanila at ihambing ito sa sarili mong talaan bago ka pumayag sa anumang pagtutuos. Kung may pagkakaiba, ituro ito nang nakasulat at huwag pumirma ng anumang kasunduan hangga’t hindi ito naaayos.
Frequently Asked Questions
Mawawala ba lahat ng naibayad ko kung titigil ako? Hindi naman awtomatiko. Kung residential at hulugan ang bili mo at dalawang taon ka nang naghuhulog, may cash surrender value kang dapat matanggap bago maging epektibo ang kanselasyon sa ilalim ng RA 6552.
Puwede bang ibenta ko na lang ang bahay na hinuhulugan ko? Oo, maaari mong ilipat ang iyong karapatan sa ibang tao. Gawin ito sa notaryal na dokumento at ipaalam sa developer o nagbebenta para maitala at maiwasan ang gulo sa huli.
Ano ang gagawin kung may natanggap na akong notice of cancellation? Basahin agad kung notaryal ba ito at kung tugma ang petsa sa grace period mo. Kung dalawang taon ka nang naghuhulog, hindi ito epektibo hangga't hindi nababayaran ang cash surrender value.
Makakaapekto ba ito sa credit record ko? Maaari, lalo na kung bangko o financing company ang kausap mo. Kaya mas mainam ang restructuring o kusang pagbebenta kaysa sa basta huminto sa pagbabayad.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nahihirapan ka nang bayaran ang hulugan sa bahay, mas malaki ang maisasalba kapag maagang kumilos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.