Sa sole proprietorship, hindi nailalipat ang business permit at ang DTI business name. Ang tamang paraan ay i-retire ng dating may-ari ang negosyo sa LGU at kanselahin ang DTI, at mag-apply naman ang bagong may-ari ng sariling rehistro at permit. Sa korporasyon, maaaring manatili ang permit dahil hindi nagbabago ang entity kahit nagbago ang mga stockholder.
Bumili ka ng umiiral na tindahan, o ipinasa ng magulang mo sa iyo ang negosyo. Ang tanong: kailangan mo bang gumawa ng bago, o puwedeng ipagpatuloy ang lumang papel? Nakadepende ito sa istruktura.
Sa Sole Proprietorship
Dito malinaw ang sagot: hindi nailalipat. Ang DTI business name registration at ang mayor's permit ay nakatali sa isang partikular na tao. Kapag nagbago ang may-ari, ang tamang pagkakasunod ay ganito:
- i-retire ng dating may-ari ang negosyo sa LGU at kunin ang certificate of retirement;
- kanselahin niya ang kaniyang DTI business name;
- ayusin niya ang kaniyang huling obligasyon sa BIR;
- magparehistro ang bagong may-ari sa DTI at sa BIR sa sarili niyang pangalan; at
- mag-apply siya ng sariling permit sa barangay at sa LGU.
Kailangan din ng isang malinaw na kasunduan sa pagbebenta ng negosyo na naglilista ng inililipat: kagamitan, imbentaryo, lease, at ang mga kliyente. Ang pangalan naman ay hindi maililipat sa pamamagitan lang ng kasunduan — dumadaan ito sa DTI.
Sa Korporasyon
Iba ang balangkas. Ang korporasyon ang may hawak ng permit, hindi ang mga stockholder. Kaya kung ang binili ay ang mga shares at hindi ang mga asset, hindi nagbabago ang entity at karaniwang nananatili ang permit at ang rehistro. Ang kailangang iulat ay ang pagbabago ng mga stockholder at opisyal sa SEC.
Kung ang binili naman ay ang mga asset ng korporasyon at ilalagay ito sa isang bagong entity, bumabalik ka sa unang balangkas: bagong rehistro at bagong permit para sa bumili.
Praktikal na Payo
- Bago bumili ng umiiral na negosyo, hingin ang certificate of retirement o ang patunay na walang naiwang bayarin ang dating may-ari;
- suriin ang lease — maraming kontrata ang nangangailangan ng pahintulot ng landlord sa paglipat;
- tingnan kung may mga empleyado at pag-usapan nang malinaw kung ipagpapatuloy ang kanilang serbisyo; at
- huwag magbayad ng buong halaga hangga't hindi mo pa nakikita ang mga permit at ang katayuan ng mga ito.
May puwang ng panahon sa pagitan ng pagsasara ng luma at ng paglabas ng bagong permit, at doon nabubuo ang panganib. Kung magbubukas ka na habang wala pa ang permit mo, ikaw ay nag-o-operate nang walang permit kahit tuloy-tuloy naman ang tindahan sa mata ng publiko. Ang praktikal na solusyon ay pag-usapan sa LGU nang maaga ang timing, ihain ang bagong aplikasyon bago pa i-retire ng dating may-ari, at itanong kung may pansamantalang pahintulot silang inilalabas sa ganitong sitwasyon.
Frequently Asked Questions
Puwede bang ilipat ang mayor's permit sa bumili ng negosyo? Sa sole proprietorship, karaniwang hindi. Ang permit ay nakatali sa isang partikular na tao, kaya kailangan ng retirement ng luma at bagong aplikasyon ng bago.
Nananatili ba ang permit kapag binili ang shares ng korporasyon? Karaniwang oo, dahil ang korporasyon ang may hawak ng permit at hindi nagbabago ang entity kahit nagbago ang mga stockholder. Kailangan lang iulat sa SEC ang pagbabago.
Kailangan ba ng bagong DTI registration ang bumili? Oo, sa sole proprietorship. Ang business name ay nakatali sa dating may-ari at hindi ito naililipat sa pamamagitan ng kasunduan lamang.
Ano ang dapat kong tingnan bago bumili ng umiiral na negosyo? Ang katayuan ng permit at rehistro, ang mga naiwang bayarin sa LGU at BIR, ang kontrata ng upa at kung nangangailangan ito ng pahintulot ng landlord, at ang katayuan ng mga empleyado.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung bibili o ibebenta mo ang isang umiiral na negosyo, matutulungan ka naming suriin ang kasunduan at ang mga permit bago ka pumirma. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.