Depende sa lugar. Sa ilalim ng Public Assembly Act, kailangan ng nakasulat na permit mula sa alkalde para sa pagtitipon sa pampublikong lugar gaya ng plaza at kalsada. Pero hindi kailangan ng permit sa isang itinalagang freedom park, sa loob ng pribadong ari-arian na may pahintulot ng may-ari, at sa campus ng isang paaralang pag-aari o pinatatakbo ng gobyerno na sumusunod sa sariling patakaran nito. Kailangan ding sagutin ng alkalde ang aplikasyon sa loob ng dalawang araw ng trabaho — kung hindi, itinuturing itong ipinagkaloob.
Ang karapatang magtipon at magpetisyon sa gobyerno ay nasa Konstitusyon. Ang permit ay hindi pahintulot na magsalita — ito ay panuntunan sa lugar at oras, at may mahigpit itong limitasyon.
Kailan Kailangan ng Permit
- Sa pampublikong lugar gaya ng plaza, kalsada, at parke na hindi itinalagang freedom park;
- Inihahain ang aplikasyon sa opisina ng alkalde ng lungsod o bayan;
- Isinusumite ito ng ilang araw bago ang nakatakdang petsa;
- Nakasaad dito ang pangalan ng mga tagapag-ayos, ang layunin, ang lugar, ang petsa, at ang oras; at
- May obligasyong sagutin ito sa loob ng dalawang araw ng trabaho.
Kailan Hindi Kailangan
- Sa freedom park na itinalaga ng lungsod o bayan;
- Sa loob ng pribadong ari-arian, na may pahintulot ng may-ari;
- Sa campus ng paaralang pag-aari o pinatatakbo ng gobyerno, sa ilalim ng sariling patakaran nito;
- Sa loob ng saklaw ng isang institusyon na may sariling tuntunin; at
- Sa mga pagtitipong hindi pampulitika gaya ng prusisyon at kasiyahan, na may sariling panuntunan.
Kailan Puwedeng Tanggihan
Makitid ito — hindi ito puwedeng gamitin para pigilan ang isang mensahe.
- Kapag may malinaw at kasalukuyang panganib sa pampublikong kaayusan, kaligtasan, o kalusugan;
- Hindi ito puwedeng tanggihan dahil lang sa laman ng mensahe o dahil laban ito sa gobyerno;
- Kung hindi sinagot sa loob ng dalawang araw ng trabaho, itinuturing itong ipinagkaloob;
- Kung binago ang lugar o oras, dapat may nakasulat na paliwanag at may pagkakataong tumutol; at
- May remedyo sa korte laban sa arbitraryong pagtanggi.
Praktikal na Payo
- Ihain ang aplikasyon nang maaga at ipa-selyo ang kopya mo — ito ang nagpapatakbo ng orasan;
- Magtalaga ng marshals at magdala ng kopya ng permit sa mismong araw;
- Alamin kung may freedom park sa inyong lungsod bago pa maghain;
- Itala ang anumang pagharang o pang-aabuso at kunan ito ng video kung ligtas.
Frequently Asked Questions
Puwede ba akong pigilan kung walang permit? Sa pampublikong lugar na nangangailangan ng permit, puwedeng ipatigil ang pagtitipon. Pero hindi ito kailangan sa freedom park, sa pribadong ari-arian na may pahintulot, at sa ilang campus.
Gaano katagal bago sagutin ang aplikasyon? May obligasyong sagutin ito sa loob ng dalawang araw ng trabaho. Kung hindi kinilos sa loob ng panahong iyon, itinuturing itong ipinagkaloob.
Puwede bang tanggihan dahil laban sa gobyerno ang rally? Hindi. Hindi ito puwedeng ibatay sa laman ng mensahe. Ang tanging batayan ay ang malinaw at kasalukuyang panganib sa kaayusan, kaligtasan, o kalusugan.
Ano ang gagawin kung basta kami binuwag? Itala ang oras, ang pangalan ng mga opisyal, at ang mga saksi, at kunan ng video kung ligtas. Puwede kang maghain ng reklamo sa Ombudsman at sa Commission on Human Rights.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung tinanggihan ang permit ninyo o may nangyaring pang-aabuso sa isang pagtitipon, kausapin mo kami. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.