Ang huling araw ay ikadalawampu't apat ng Disyembre bawat taon. Puwedeng hatiin ito — halimbawa, kalahati sa kalagitnaan ng taon at kalahati bago mag-Pasko — basta't buo na ito bago sumapit ang deadline. Kung umalis ka sa trabaho bago matapos ang taon, may karapatan ka pa rin sa proporsyonal na bahagi, at kasama ito sa final pay mo.
Isa ito sa iilang benepisyo sa paggawa na may malinaw at hindi nagbabagong petsa. Kaya walang dahilan para magulat ang employer o ang empleyado.
Ang Petsa
Ang 13th month pay ay dapat maibigay hindi lalampas sa ika-24 ng Disyembre bawat taon. Walang eksepsiyon dahil sa hina ng benta o sa kalagayan ng negosyo. Ang tanging kalayaan ng employer ay sa paraan ng pagbibigay: puwede itong buo sa katapusan ng taon o hatiin sa dalawa, basta't kompleto na bago ang deadline.
Sino ang May Karapatan
Ang mga rank-and-file na empleyado na nakapagtrabaho ng hindi bababa sa isang buwan sa loob ng taon. Hindi ito nakadepende sa katayuan ng trabaho — sakop nito ang regular, probationary, casual at contractual na empleyado, hangga't sila ay rank-and-file. Hindi ito bonus at hindi ito pabor: karapatan ito.
- Naka-resign o natanggal sa gitna ng taon — may karapatan sa proporsyonal na bahagi;
- Bagong pasok — may karapatan basta't lampas isang buwan ang naipagtrabaho;
- Nagbago ang sahod sa gitna ng taon — ang batayan ay ang mga sahod na aktuwal na natanggap sa loob ng taon.
Paano Ito Kino-kompyut
Ang pangunahing panuntunan ay simple: ang kabuuan ng iyong batayang sahod sa loob ng taon, hinati sa labindalawa. Ang salitang batayan ang mahalaga. Ang overtime, holiday premium, allowance at commission ay karaniwang hindi kasama maliban kung ito ay bahagi na ng iyong regular na sahod ayon sa kasunduan o sa tunay na pagsasagawa.
Kapag Hindi Ito Dumating
- Humingi muna ng nakasulat na paliwanag at ng kompyutasyon;
- Kung walang tugon, maghain sa DOLE — mabilis ang ganitong uri ng reklamo dahil malinaw ang panuntunan;
- Itago ang payslip ng buong taon — ito ang pinakamalinaw na patunay ng iyong batayang sahod; at
- Tandaan na may palugit ang paniningil ng ganitong pera, kaya huwag hintayin ang ilang taon bago kumilos.
May obligasyon din ang employer na mag-ulat sa DOLE ng pagbibigay nito, kaya may talang matitingnan kung tunay ngang naibigay ito sa lahat.
Hindi Ito Kapalit ng Bonus
Isang bagay na madalas ipinagkakamali: ang 13th month pay ay hindi ang Christmas bonus. Ang bonus ay kusang-loob at nakadepende sa kita ng kompanya o sa kasunduan. Ang 13th month pay ay obligasyon ng batas. Kaya hindi puwedeng sabihing "bonus na iyan" at doon na ituring na bayad. Kung ang kompanya mo ay nagbibigay ng dalawa, dalawa ang dapat mong matanggap. Kung isa lang ang naibigay at tinawag itong bonus, tingnan ang halaga at ang kompyutasyon — kung katumbas lang ito ng batayang kompyutasyon ng 13th month, malamang na iyon lang talaga ang natanggap mo.
Frequently Asked Questions
Puwede bang hatiin ang 13th month pay sa dalawang bahagi? Oo. Karaniwan ang kalahati sa kalagitnaan ng taon at kalahati bago ang Pasko. Ang mahalaga ay buo na ito bago sumapit ang ika-24 ng Disyembre.
May 13th month pay ba ako kung nag-resign ako noong Hulyo? Oo, may karapatan ka sa proporsyonal na bahagi para sa mga buwang naipagtrabaho mo. Karaniwan itong isinasama sa final pay mo at hindi na hinihintay ang Disyembre.
Kasama ba ang overtime at allowance sa kompyutasyon? Karaniwang hindi. Ang batayan ay ang batayang sahod. May pagbubukod kung ang isang bayarin ay itinuturing nang bahagi ng regular mong sahod ayon sa kasunduan o sa aktuwal na pagsasagawa.
Puwede bang hindi magbigay ang maliit na negosyo? Ang benepisyong ito ay hindi nakabatay sa laki ng negosyo o sa kita nito sa taon. May makikitid na pagbubukod sa batas para sa ilang uri ng employer, kaya ipasuri kung tunay ngang saklaw ka nito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung hindi mo natanggap ang 13th month pay mo o kulang ang binigay, matutulungan ka naming suriin ang kompyutasyon at ihanda ang reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.