Ang withholding tax sa sahod ay ang income tax na kinakaltas ng employer sa bawat sweldo at ipinapasa sa BIR sa ngalan mo. Hindi ito dagdag na buwis — paunang bayad ito sa taunang income tax mo. Ang batayan ay ang taunang tantiya ng kita mo at ang talaan ng mga rate. Sa katapusan ng taon, isinasaayos ito ng employer: kung sobra ang nakaltas, may refund; kung kulang, may dagdag na kaltas.
Ito ang bilang na tinitingnan mo tuwing kinsenas: bakit ganito kalaki ang kaltas? Kapag naintindihan mo kung paano ito kinukuwenta, mas madaling makita kung tama ba ito.
Ang Batayang Panuntunan
Ang employer ay withholding agent ng gobyerno. Obligado siyang kaltasan ang sahod mo at ipasa ang kinaltas sa BIR sa takdang panahon. Hindi siya nakikinabang dito; nagsisilbi lang siyang daluyan.
Ang kinakaltas ay hindi hula. May talaan ng mga rate na sinusunod, at ang tantiya ay batay sa laki ng sahod mo sa bawat panahon ng bayad. Sa ilalim ng TRAIN Law (Republic Act No. 10963), may taunang halaga ng kita na hindi binubuwisan, kaya ang mababa ang sahod ay maaaring walang kaltas na income tax.
Ano ang Kasama sa Buwisin
- Regular na sahod at ang karaniwang bayad sa trabaho;
- Overtime, holiday at night differential — maliban sa mga kaso ng minimum wage earner;
- Bonus at ika-13 buwang sahod — hanggang sa hangganang halagang itinakda ng batas ay hindi binubuwisan; ang lampas doon ay may buwis; at
- Ilang benepisyo na hindi saklaw ng mga itinakdang eksempsiyon.
Hiwalay dito ang kaltas para sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG. Hindi iyon buwis, at karaniwang ibinabawas muna bago kuwentahin ang buwis.
Ang Taunang Pagsasaayos
Sa huling buwan ng taon, kinukuwenta ng employer ang buong taon at inihahambing sa kabuuang kinaltas. Dito lumalabas ang sobra o kulang. Kung sobra ang nakaltas — halimbawa, dahil hindi pantay ang kita mo sa buong taon — ibinabalik ito sa iyo. Kung kulang, may dagdag na kaltas sa huling sahod.
Ang resulta ng pagsasaayos na ito ang nakasulat sa certificate ng kinaltas na buwis na ibinibigay sa iyo sa simula ng susunod na taon. Basahin mo ito — hindi lang ito papel para sa file.
Kapag Mali ang Kaltas
Nangyayari ito kapag mali ang datos na hawak ng payroll: hindi naitala ang lumang employer, mali ang katayuan mo, o hindi naisama ang isang benepisyo. Ang unang hakbang ay itanong sa HR at humingi ng detalyadong pagkuwenta. Karaniwang naaayos ito sa loob ng parehong taon habang kaya pang ayusin sa pagsasaayos.
Kapag Dalawa ang Trabaho Mo
Dito nagkakagulo ang kuwenta. Ang bawat employer ay nagkakaltas na parang sila lang ang pinagkakakitaan mo, kaya pareho silang gumagamit ng bahaging hindi binubuwisan. Ang resulta: kulang ang kabuuang nakaltas kaysa sa dapat, at may babayaran ka sa katapusan ng taon.
Ito ang dahilan kung bakit ang may dalawang employer sa iisang taon ay hindi saklaw ng substituted filing at kailangang mag-file ng sariling return. Kaya kapag lumipat ka ng trabaho, ibigay agad sa bagong employer ang certificate mula sa luma — sila ang magsasama ng dalawang kita sa taunang pagsasaayos, at mababawasan ang gulat mo sa Abril.
Praktikal na Payo
- Itago ang payslip at ihambing ito sa certificate sa katapusan ng taon;
- Kapag lumipat ka ng trabaho, ibigay agad ang certificate mula sa dating employer — ito ang pipigil sa maling kuwenta;
- Huwag ipagpalit ang kaltas sa SSS at PhilHealth sa buwis — magkaibang bagay ang mga ito.
Frequently Asked Questions
Bakit malaki ang kaltas ko kaysa sa katrabaho ko na parehas ang sahod? Maaaring magkaiba ang benepisyo, ang bilang ng buwan na nagtrabaho sa taon, o ang datos na hawak ng payroll. Humingi ng detalyadong pagkuwenta sa HR.
Dagdag na buwis ba ang withholding tax? Hindi. Paunang bayad ito sa taunang income tax mo. Sa katapusan ng taon, isinasaayos ito at maaaring may refund o dagdag na kaltas.
May buwis ba ang ika-13 buwang sahod? May hangganang halaga na hindi binubuwisan. Ang lumalampas sa hangganang iyon ay may buwis.
Ano ang gagawin ko kung hindi tama ang kaltas sa akin? Itanong sa HR at humingi ng pagkuwenta. Kung hindi ito maitama sa loob ng taon, maaaring kailanganin mong mag-file ng sariling return.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung hindi tugma ang kaltas sa sahod mo at hindi ito naaayos ng HR, matutulungan ka naming suriin ang tamang pagkuwenta. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.