Ang parusa ay nakadepende sa ordinansa ng inyong lungsod o bayan, kaya nag-iiba ito bawat lugar — karaniwan itong multa na tumataas sa bawat pag-ulit, at sa ilang lugar may kasamang community service. Nakabatay ang mga ordinansang ito sa Ecological Solid Waste Management Act (RA 9003), na nag-uutos ng segregation at nagbabawal ng maling pagtatapon. Kapag napagbintangan ka, may karapatan kang hilinging patunayan ito — ang basurang may pangalan mo ay hindi awtomatikong patunay na ikaw ang nagtapon.
Isang sitwasyong madalas: may nakitang basura sa tabi ng kalsada, may nakitang resibong may pangalan mo sa loob, at bigla kang may citation. Legal ang ordinansa — pero hindi awtomatiko ang pagkakasala mo.
Saan Nakabatay ang Ordinansa
- Ecological Solid Waste Management Act (RA 9003) — ang pambansang batas na nag-aatas ng segregation at nagbabawal ng maling pagtatapon;
- Ordinansa ng lungsod o bayan — dito nakatakda ang eksaktong parusa at ang iskedyul ng koleksiyon;
- Ordinansa ng barangay — karaniwang nakatuon sa mga panuntunan sa kalye at sa oras ng paglabas ng basura; at
- Mga panuntunan sa hangin at tubig — para sa pagsusunog ng basura at sa pagtatapon sa estero.
Ang Karaniwang Parusa
Iba-iba ang halaga bawat lungsod, pero pareho ang istruktura.
- Multa na tumataas sa ikalawa at ikatlong paglabag;
- Community service sa ilang ordinansa bilang alternatibo o karagdagan;
- Pagkansela o suspensiyon ng permit kung negosyo ang lumabag; at
- Kasong kriminal sa korte kung tinanggihan mo ang citation o kung malubha ang paglabag.
Kapag Mali ang Paratang
Ito ang pinakakaraniwang depensa, at madalas itong matibay.
- Ang basurang may pangalan mo ay hindi patunay na ikaw ang nagtapon — puwedeng kinuha o inilipat ito ng iba;
- Walang nakakitang saksi ang malaking butas sa kaso;
- Hindi mo pag-aari ang lugar o wala ka roon sa oras na sinasabi nila;
- Walang malinaw na ordinansa o hindi ito naipaskil; at
- Walang iskedyul ng koleksiyon sa lugar ninyo, na ginagawang imposible ang pagsunod.
Praktikal na Payo
- Punitin o tanggalin ang pangalan at address sa mga itinatapon mong papel;
- Sumunod sa iskedyul ng koleksiyon at itago ang basura sa loob hanggang sa oras;
- Kung negosyo ka, magtago ng talaan ng hakot ng basura mo;
- Kung may citation, hingin ang pangalan ng saksi at ang mismong ordinansa bago ka magbayad.
Frequently Asked Questions
Magkano ang multa sa littering? Nakadepende ito sa ordinansa ng inyong lungsod o bayan at karaniwang tumataas sa bawat pag-ulit. Hilingin ang kopya ng ordinansa para makita ang eksaktong halaga.
Patunay ba ang basurang may pangalan ko? Hindi ito awtomatikong patunay na ikaw ang nagtapon. May karapatan kang hingin na patunayan ang paratang, at ang kawalan ng saksi ay malaking butas sa kaso.
Puwede ba akong makulong sa littering? Karaniwang multa o community service ang parusa sa ordinansa. Nagiging mas mabigat lang ito sa malalaking paglabag o sa paulit-ulit na kaso.
Puwede bang magmulta ang barangay sa basura? Kung may balidong ordinansang nagtatakda nito, puwede. Pero dapat may opisyal na resibo, at kung tumanggi ka, sa korte ito dadalhin, hindi ipapataw sa mesa.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung napagbintangan ka sa isang ordinance violation na hindi mo ginawa, matutulungan ka naming ihanda ang depensa. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.