Ginagawang public document ng notarization ang isang pribadong papel. Ibig sabihin, itinuturing nang tunay ang pirma roon nang hindi mo na kailangang tawagin ang mga saksi para patunayan ito, at tinatanggap ito ng mga ahensya, bangko, at Registry of Deeds. Pero may hangganan: hindi pinatutunayan ng notaryo na totoo ang laman, at hindi nagiging legal ang isang kasunduang labag naman sa batas dahil lang notaryado ito.
Halos bawat opisina sa Pilipinas ay may hinihinging notaryadong papel. Pero kakaunti ang nakakaalam kung ano nga ba talaga ang idinaragdag ng selyong iyon sa dokumento nila — at kung ano ang hindi nito ginagawa.
Ang Pangunahing Epekto
Bago ang notarization, ang dokumento mo ay pribadong dokumento. Kung may magtatalo, kailangan mo pang patunayan sa korte na ikaw nga ang pumirma at hindi ito pineke. Pagkatapos ng notarization, ito ay public document na: ipinapalagay nang tunay ang pirma at ang petsa maliban kung may makapagpakita ng malinaw at kapani-paniwalang patunay ng kabaligtaran.
Iyan ang buong halaga nito. Hindi mo na kailangang hanapin ang mga saksi makalipas ang limang taon; hindi na kailangang tawagin ang naging kasama mo noong pumirma ka. Ang tala ng notaryo mismo ang nagsisilbing patunay.
Ano ang Ginagawa ng Notaryo
- Tinitiyak niyang personal kang humarap sa kanya sa mismong oras ng notarization;
- Tinitingnan niya ang competent evidence of identity mo — karaniwan ay kasalukuyang ID na may larawan at pirma;
- Tinatanong ka niya kung kusa mong ginawa ang dokumento at nauunawaan mo ito;
- Pinipirmahan at sinesilyuhan niya ang dokumento sa sarili niyang kamay; at
- Itinatala niya ang lahat sa kanyang notarial register — ang pangalan mo, ang ID, ang petsa, at ang uri ng gawaing notarial.
Ano ang Hindi Nito Ginagawa
Ito ang bahaging pinakamadalas na maling akala. Hindi pinatutunayan ng notaryo na totoo ang laman ng dokumento. Kung nakasulat doon na ikaw ang may-ari ng isang lupa, hindi ibig sabihin niyon na sinuri niya ang titulo. Ang pinatutunayan lang niya ay humarap ka, kilala ka niya sa pamamagitan ng ID, at pumirma ka nang kusa.
Hindi rin nito ginagawang legal ang isang bagay na labag sa batas. Ang kasunduang walang bisa dahil sa laman nito ay mananatiling walang bisa kahit notaryado. At hindi rin ito garantiyang tatanggapin ng ahensya — kung kulang ang laman, ibabalik pa rin nila ito.
Praktikal na Payo
- Basahin ang buong dokumento bago ka humarap — hindi trabaho ng notaryo na ipagtanggol ang interes mo sa laman;
- Tingnan kung kumpleto ang doc, page, at book number sa dulo bago ka umalis;
- Kumuha ng sapat na kopya sa mismong araw na iyon;
- Itago ang kopya kahit tapos na ang transaksyon — ito ang magiging patunay mo sa hinaharap.
Frequently Asked Questions
Nagiging totoo ba ang laman ng dokumento kapag notaryado? Hindi. Ang pinatutunayan ng notaryo ay ang pagharap mo, ang pagkakakilanlan mo, at ang pagiging kusa ng pirma mo. Ang katotohanan ng laman ay sagot mo pa rin at pananagutan mo.
Puwede bang kuwestiyunin ang notaryadong dokumento? Puwede, pero mabigat ang pasanin ng kumukuwestiyon. Kailangan ng malinaw at kapani-paniwalang ebidensya para pabagsakin ang ipinapalagay na katotohanan ng isang notaryadong dokumento.
Kailangan bang notaryado ang lahat ng kasunduan? Hindi. Maraming kasunduan ang may bisa sa pagitan ng partido kahit hindi notaryado. Ang notarization ay para sa bigat bilang ebidensya at para sa mga transaksyong hinihingi ito ng batas o ng tumatanggap.
Ano ang doc, page, at book number? Ito ang tala ng notaryo kung saan naitala ang dokumento mo sa kanyang notarial register. Sa pamamagitan nito matutunton ang dokumento sa opisyal na talaan kung may magtatanong.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may dokumento kang ipapa-notaryo at gusto mong sigurado ang laman bago ka pumirma, matutulungan ka naming suriin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.