Ang time deposit ay ari-arian ng namatay at pumapasok sa kanyang estate. Hindi ito basta puwedeng i-pre-terminate ng kahit sinong kaanak; hihingi ang bangko ng death certificate at ng patunay kung sino ang mga heirs. Puwedeng payagan ang withdrawal na may 6% final withholding tax, o hintayin ang maturity at dumaan sa buong settlement. Ang halaga sa mismong araw ng kamatayan, kasama ang naipong interes, ang ideklara sa estate tax return.
Iba ang time deposit sa ordinaryong savings. May takdang termino ito, may sertipiko, at may parusa kapag maagang kinuha. Kaya kapag namatay ang may-ari, mas mahigpit ang bangko kaysa sa karaniwang account.
Ari-arian Pa Rin ng Namatay ang Time Deposit
Ang unang punto ay simple: ang pera ay hindi nagiging pag-aari ng kung sino ang may hawak ng sertipiko. Bahagi ito ng estate ng namatay at hahatiin ayon sa batas o sa huling habilin. Kahit may nakasulat na "in trust for" o may kasamang pangalan, kailangan pa ring linawin kung sino talaga ang nagmamay-ari ng pondo.
Puwede Bang I-pre-terminate?
Karaniwang hindi papayag ang bangko sa pre-termination hangga't walang malinaw na awtoridad ang humihiling.
- Kung maliit lang ang halaga, may mga bangkong tumatanggap ng extrajudicial settlement at mga sworn undertaking ng heirs;
- Kung malaki, madalas hinihingi ang buong dokumento ng settlement o kaya ay court order kung may administrator; at
- Sa ilalim ng TRAIN Law (RA 10963), puwedeng payagan ang withdrawal na may kaltas na 6% final withholding tax, na karaniwang ginagawa sa loob ng isang taon mula sa kamatayan.
Ano ang Nangyayari sa Interes
Hindi humihinto ang orasan dahil lang namatay ang depositor. Kapag umabot sa maturity at walang gumalaw, karaniwang nagro-rollover ito o kaya ay nagiging ordinaryong deposito, depende sa kasunduan. Para sa estate tax, ang ideklara ay ang prinsipal kasama ang naipong interes hanggang sa araw ng kamatayan. Ang interes na kinita pagkatapos ng kamatayan ay kita na ng estate at may kaakibat na hiwalay na patakaran sa buwis.
Praktikal na Hakbang
- Humingi agad ng bank certification ng balanse sa petsa ng kamatayan;
- Huwag ipa-rollover nang walang usapan ang magkakapatid — nakakalito ito sa hatian mamaya;
- Tanungin kung may kaakibat na insurance o hold-out ang deposito sa isang utang; at
- Isama ang time deposit sa inventory ng estate kahit hindi pa ito nagagalaw.
Frequently Asked Questions
Puwede ko bang kunin ang time deposit kung ako ang may hawak ng sertipiko? Hindi. Ang hawak sa papel ay hindi patunay ng pagmamay-ari. Ang bangko ay hihingi ng patunay kung sino ang mga tagapagmana bago magpalabas ng pera.
May parusa ba kung i-pre-terminate ang time deposit ng namatay? Karaniwan ay oo, may bawas sa interes ayon sa kasunduan. May mga bangkong pumapayag na alisin ito sa kaso ng kamatayan, pero polisiya nila ito at hindi karapatan.
Kailangan pa ba ng estate tax return kung 6% na ang kinaltas ng bangko? Oo. Ang 6% final withholding tax sa withdrawal ay hiwalay sa estate tax. Dapat pa rin ideklara ang deposito sa estate tax return.
Paano kung 'in trust for' ang pangalan ng anak sa time deposit? Hindi awtomatikong pagmamay-ari ng anak ang pondo. Titingnan kung sino ang nagbigay ng pera at ano ang layunin, at maaaring ituring pa rin itong bahagi ng estate.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may time deposit na naiwan ang inyong yumaong magulang at hindi kayo pinapayagan ng bangko, matutulungan ka naming ihanda ang tamang dokumento. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.