Kapag namatay ang may-ari ng account, hindi na puwedeng basta i-withdraw ito kahit may ATM card kayo. May dalawang daan: pahintulutan ng bangko ang withdrawal na may ibinabawas na anim na porsyentong final withholding tax, o hintayin ang eCAR mula sa BIR pagkatapos ng estate tax at saka i-release ang buong halaga. Kailangan ng death certificate at ng dokumento ng mga heirs sa parehong daan.
Isa ito sa unang praktikal na problema ng pamilya: nasa bangko ang pang-gastos, pero hindi na ito magagalaw. At mahalagang malaman — ang paggamit ng ATM card ng namatay pagkatapos niyang mamatay ay hindi maliit na bagay.
Bakit Nagsasara ang Account
Sa sandaling malaman ng bangko ang kamatayan, ipinapatigil nila ang account. Layunin nito na maprotektahan ang lahat ng heirs at masiguro ang buwis. Ang pera ay hindi nawawala — nagiging bahagi lang ito ng estate na dapat dumaan sa tamang proseso.
Ang Dalawang Daan
- Withdrawal na may final withholding tax — sa ilalim ng kasalukuyang batas, maaaring payagan ng bangko ang pag-withdraw na may ibinabawas na anim na porsyentong final withholding tax; mas mabilis ito at hindi kailangang hintayin ang buong proseso;
- Ang eCAR route — ideklara ang account sa estate tax return, bayaran ang estate tax, kunin ang eCAR, at saka i-release ng bangko ang buong halaga;
- Ang tamang pili ay depende sa laki ng account, sa pangangailangan ninyo ng pera, at sa kabuuang buwis na lalabas; at
- Sa alinman, kailangang ideklara ang account sa estate tax return — hindi ito paraan ng pag-iwas sa pagdedeklara.
Ang Bank Secrecy at ang BIR
Karaniwang protektado ng batas ang mga deposito, at hindi puwedeng tanungin ng kahit sino ang laman nito. May eksepsiyon para sa estate: pinapayagan ang BIR na alamin ang deposito ng isang namatay para sa layunin ng estate tax. Kaya hindi mabisa ang pagtatago — mas mabuting ideklara nang tama.
Ang Karaniwang Hinihingi ng Bangko
- PSA death certificate;
- Settlement document — deed of extrajudicial settlement, affidavit of self-adjudication, o court order;
- ID at TIN ng lahat ng heirs;
- Sertipiko ng bangko na hinihiling ninyo, at ang kanilang sariling form; at
- Sa ilang bangko, isang indemnity agreement na pinipirmahan ng mga heirs.
Alin ang Mas Mainam sa Dalawang Daan
Walang isang sagot — nakadepende ito sa laki ng account at sa inyong pangangailangan. Ito ang praktikal na gabay:
- Maliit ang laman at kailangan ninyo agad — karaniwang mas mainam ang withdrawal na may final withholding tax; mabilis at hindi naghihintay ng buong settlement;
- Malaki ang laman at hindi naman kayo nagmamadali — isaalang-alang ang paghihintay ng eCAR, lalo na kung sa dulo ay lalabas na maliit o wala ang estate tax dahil sa mga deduction;
- Kailangan ninyo ng pambayad sa estate tax — madalas ang withdrawal ang pinagkukunan; ito ang karaniwang praktikal na dahilan;
- Maraming account sa iba't ibang bangko — hindi kailangang pare-pareho ang paraan sa bawat isa.
Anuman ang piliin ninyo, humingi muna ng bank certification ng balanse sa araw ng kamatayan bago kayo kumilos. Kailangan ito ng BIR, at mas mahirap itong makuha kapag naisara na ang account.
Praktikal na Payo
- Huwag gamitin ang ATM card ng namatay pagkatapos ng kamatayan — may bunga ito;
- Humingi agad ng bank certification ng balanse sa araw ng kamatayan — kailangan ito ng BIR;
- Ilista ang lahat ng bangko na baka may account siya — madalas may nakalimutan;
- Ipa-compute muna kung alin ang mas mura sa dalawang daan bago magpasya.
Frequently Asked Questions
Puwede bang gamitin ang ATM card ng namatay? Hindi dapat. Ang pera ay bahagi na ng estate mula sa araw ng kamatayan, at ang paggamit ng card ay maaaring magdulot ng pananagutan sa ibang heirs at sa bangko.
Magkano ang ibinabawas kapag nag-withdraw? Anim na porsyentong final withholding tax sa halagang nire-release, sa ilalim ng kasalukuyang batas. Kailangan pa ring ideklara ang account sa estate tax return.
Paano kung maliit lang ang laman? Kahit maliit, may proseso pa rin ang bangko. Karaniwang mas mabilis ang withdrawal na may final withholding tax kaysa hintayin ang buong eCAR para sa maliit na halaga.
Makikita ba ng BIR ang deposito? Pinapayagan ng batas ang BIR na alamin ang deposito ng isang namatay para sa layunin ng estate tax, bilang eksepsiyon sa karaniwang proteksyon ng mga deposito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung hindi ninyo makuha ang deposito ng inyong yumaong mahal sa buhay, matutulungan namin kayo sa tamang daan at papeles. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.