Ang employer ay withholding agent: obligado siyang kaltasan ang sahod mo at ipasa ang kinaltas sa BIR. Kapag kinaltasan ka pero hindi niya ipinasa, siya ang may pananagutan — may multa, interes at posibleng kasong kriminal sa hindi pagpasa ng kinaltas na buwis. Ang mahalaga sa panig mo ay may hawak kang patunay ng kaltas: payslip, kontrata at ang certificate. Ipaalam ito sa BIR na may kalakip na kopya ng iyong ebidensya.
Karaniwan itong natutuklasan sa masamang panahon: kapag nag-a-apply ka ng loan at wala palang tala ng kita mo, o kapag humingi ka ng certificate at biglang walang maipakita ang kompanya.
Ang Papel ng Employer
Sa batas sa buwis, ang employer ay hindi lang tagabayad ng sahod. Siya ay ahente ng gobyerno sa pagkolekta. Ang perang kinaltas niya sa sahod mo ay hindi na kanya — hawak lang niya ito para ipasa. Kaya ang hindi pagpasa ay mas mabigat kaysa sa simpleng pagkakautang: ito ay pagpigil sa pera na dapat ay nasa gobyerno na.
May kaakibat itong multa, interes, at sa malubhang kaso, pananagutang kriminal ng mga opisyal na responsable.
Paano Ito Malalaman
- Walang certificate na naibibigay taon-taon;
- Walang tala ng kita mo kapag nagtanong ka sa BIR;
- Hindi tugma ang halagang nasa payslip sa nasa certificate; at
- Pahiwatig ng ibang empleyado na may parehong problema.
Ang mga Hakbang
Una, tipunin ang ebidensya: lahat ng payslip, ang kontrata, ang bank record ng natanggap na sahod, at anumang certificate na naibigay noon. Ikalawa, humingi ng paliwanag nang nakasulat sa employer. Ikatlo, kung walang aksyon, isumbong sa BIR na may kalakip na kopya ng iyong mga patunay.
Mahalaga ang payslip dito. Ito ang nagpapakitang may kinaltas sa iyo. Kung wala kang payslip at pawang cash ang bayad sa iyo nang walang tala, mas mahirap ang usapin at maaaring may mas malaking tanong tungkol sa pagkakatala mo bilang empleyado.
Ang Epekto sa Iyo
Ang layunin ng batas ay hindi parusahan ang empleyadong tapat na kinaltasan. Pero sa praktika, ikaw ang unang naiipit dahil wala kang maipakitang tala ng kita. Kaya bukod sa reklamo, ihanda ang ibang paraan ng pagpapatunay ng kita mo habang inaayos ang usapin.
Ang Kaugnayan sa SSS at PhilHealth
Madalas magkasabay ang problema. Ang kompanyang hindi nagpapasa ng buwis ay kadalasan ding hindi nagpapasa ng kontribusyon sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG. Magkaibang ahensya ang mga ito at magkaibang reklamo, pero iisa ang pinagmulan ng ebidensya: ang payslip mo.
Kaya kapag nagsumbong ka, huwag isipin ang buwis lang. Suriin ang lahat ng kaltas sa payslip at tingnan kung lumalabas ba ang mga ito sa tala ng bawat ahensya. Mas malinaw ang larawan kapag pinagsama-sama, at mas malakas ang kaso kapag maraming empleyado ang may parehong natuklasan.
Praktikal na Payo
- Mag-download at mag-save ng payslip buwan-buwan — huwag umasa sa portal ng kompanya na mawawala kapag umalis ka;
- Huwag pumirma ng quitclaim na nagsasabing walang ka nang anumang paghahabol nang hindi ito nauunawaan;
- Kung marami kayong apektado, mas mabilis kumilos ang sumbong na may maraming pirma at ebidensya.
Frequently Asked Questions
Ako ba ang mananagot kung hindi ipinasa ng employer ang kinaltas sa akin? Ang obligasyong magpasa ay nasa employer bilang withholding agent. Mahalagang may hawak kang patunay ng kaltas gaya ng payslip at certificate.
Paano ko malalaman kung may naitala sa pangalan ko? Maaari kang magtanong sa RDO na may hawak ng record mo, dala ang valid ID at TIN, at hilingin ang katayuan ng iyong tala.
Puwede ko bang habulin ang employer sa korte? May mga remedyo sa ilalim ng batas sa buwis at may hiwalay na usapin sa paggawa depende sa sitwasyon. Ipasuri ang mga detalye bago pumili ng landas.
Ano ang gagawin ko kung cash ang bayad sa akin at walang payslip? Tipunin ang anumang patunay: chat, kontrata, tala ng dalo, testigo. Mas mahirap ang ganitong kaso, kaya mahalaga ang maagang pagkilos.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kaltas sa sahod mo na hindi lumalabas sa anumang tala ng gobyerno, matutulungan ka naming suriin ang ebidensya at ang tamang reklamo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.