Bilang panuntunan, hindi puwedeng magkaltas ang employer sa sahod mo maliban kung pinapayagan ng batas o may nakasulat mong pahintulot para sa sarili mong kapakanan. Legal ang kaltas para sa SSS, PhilHealth, Pag-IBIG, withholding tax, at mga bagay na malinaw na inutos ng batas o ng korte. Karaniwang ipinagbabawal ang kaltas para sa nasira o nawalang gamit, kulang sa cash register, multa, o pinsala sa kliyente maliban kung sinunod ang mahigpit na kondisyon at binigyan ka ng pagkakataong magpaliwanag.
Binuksan mo ang payslip: may “shortage,” may “damage,” may “penalty.” Hindi mo naman pinayagan. Alamin: mahigpit ang batas sa pagkaltas ng sahod dahil ang sahod ay itinuturing na pang-araw-araw na ikabubuhay ng pamilya.
Ang Mga Legal na Kaltas
- Kontribusyon sa SSS, PhilHealth, at Pag-IBIG — ang bahagi mo lang, hindi ang bahagi ng employer;
- Withholding tax ayon sa batas;
- Utang sa kompanya na may nakasulat mong pahintulot, tulad ng salary loan;
- Union dues kapag may check-off authorization; at
- Inutos ng korte tulad ng garnishment.
Ang Mga Karaniwang Iligal na Kaltas
Ang pinakamadalas: kaltas para sa nasira o nawalang gamit, sa kulang sa kaha, sa hindi nabayarang utang ng kliyente, sa multa sa pagkahuli, at sa gastos sa uniporme at kagamitan na kailangan sa trabaho. Para maging legal ang kaltas dahil sa pagkasira o pagkawala, mahigpit ang kondisyon: dapat may pagkakataon kang marinig at ipagtanggol ang sarili, dapat may sapat na patunay na ikaw ang may pananagutan, at dapat makatwiran ang halaga.
Ano ang Gagawin Mo
Humingi ng nakasulat na paliwanag sa bawat kaltas at ng kopya ng pahintulot na sinasabing pinirmahan mo. Kung walang maipakita, sumulat ng paghingi ng refund na may kalakip na listahan ng petsa at halaga. Kapag hindi ito pinansin, magsampa ng SEnA request sa DOLE. May kapangyarihan din ang DOLE na mag-inspeksyon at mag-utos ng pagbabalik ng maling kaltas.
Praktikal na Payo
- Mag-ipon ng payslip — ang pattern ng kaltas ang pinakamalakas na ebidensya;
- Huwag pumirma ng blankong authorization to deduct;
- Tingnan kung ang halaga ng kaltas ay nagpapababa sa sahod mo nang mas mababa sa minimum wage — malubhang paglabag ito;
- Kung marami kayong kinakaltasan sa parehong dahilan, magsama-sama; at
- Tandaan ang tatlong taong panahon ng paghahabol sa money claims.
Frequently Asked Questions
Puwede bang kaltasan ako sa nasirang gamit ng kompanya? Mahigpit ang kondisyon. Kailangang may pagkakataon kang magpaliwanag, may sapat na patunay na ikaw ang may pananagutan, at makatwiran ang halaga. Ang basta pagkaltas nang walang proseso ay iligal.
Legal ba ang multa sa pagkahuli sa trabaho? Ang pagbawas ng sahod para sa aktuwal na oras na hindi ka nagtrabaho ay iba sa multa. Ang parusang halagang lampas sa aktuwal na hindi natrabahong oras ay karaniwang itinuturing na iligal na kaltas.
Puwede bang ipabayad sa akin ang uniporme at kagamitan? Ang kagamitang kailangan sa trabaho ay karaniwang responsibilidad ng employer. Ang pagkaltas nito sa sahod nang walang malinaw na batayan at pahintulot ay maaaring iligal.
Paano ko mababawi ang mga nakaltas na? Sumulat ng paghingi ng refund na may listahan ng petsa at halaga, at kung walang sagot, magsampa ng SEnA sa DOLE. Ang paghahabol ay saklaw ng tatlong taong prescriptive period.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may mga kaltas sa payslip mo na hindi mo maipaliwanag, ang unang hakbang ay humingi ng nakasulat na breakdown. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.