May obligasyon ang may-ari na ipagiba o ipakumpuni ang istrukturang nanganganib nang bumagsak. Kung hindi niya ito gawin, maaaring humingi ang kapitbahay o ang sinumang nasa panganib ng utos sa LGU, at maaaring ipagawa ito ng gobyerno na siningil sa may-ari. Kung may nasaktan o may nasira dahil sa pagbagsak, mananagot ang may-ari sa danyos.
Umuuga na ang pader tuwing may malakas na hangin, at may bitak na sa pundasyon. Nakikita mo ito araw-araw at natatakot ka para sa mga anak mo. Hindi ito bagay na kailangan mo lang tiisin.
Obligasyon ng May-ari
Kinikilala ng Civil Code na kapag ang isang gusali, pader, o anumang istruktura ay nanganganib nang bumagsak, obligado ang may-ari na ipagiba ito o gawin ang kinakailangang trabaho para maiwasan ang pagbagsak. Hindi ito pabor sa kapitbahay — obligasyon ito.
- Ipagiba o ipakumpuni ang nanganganib na bahagi;
- Sagutin ang gastos ng pag-iingat; at
- Managot sa danyos kung bumagsak ito dahil sa pagpapabaya.
Ang Mga Hakbang Mo
Hindi mo kailangang maghintay ng aksidente bago kumilos. May administratibong daan na mas mabilis kaysa sa kaso.
- Magpadala ng nakasulat na abiso sa may-ari, may larawan at petsa;
- Ireklamo sa barangay para may opisyal na talaan;
- Ihain sa Office of the Building Official ang reklamo tungkol sa dangerous structure; at
- Kung may agarang panganib, ipaalam sa disaster office ng LGU.
Kapag Bumagsak Na
Kung nasira ang bahay mo o may nasaktan, may batayan ka para sa danyos laban sa may-ari. Mas malakas ang kaso kung mapapatunayan mong nabigyan mo siya ng abiso bago pa ito nangyari at hindi siya kumilos — kaya mahalaga ang nakasulat na abiso na may patunay ng padala.
Praktikal na Payo
- Itago ang kopya at ang resibo ng bawat abisong ipinadala;
- Kumuha ng litrato tuwing lumalala ang bitak, na may petsa;
- Kung nangungupahan lang ang nakatira, hanapin ang tunay na may-ari sa tax declaration; at
- Huwag munang magpagawa sa panig nila nang walang pahintulot — puwede kang managot.
Kung Wala nang Nakatira sa Katabing Bahay
Ang pinakamahirap na sitwasyon ay ang abandonadong bahay: walang nakatira, walang nag-aayos, at walang matagpuang may-ari. Pero may mga daan pa rin.
- Hanapin ang pangalan sa tax declaration sa Assessor’s Office at sa titulo sa Registry of Deeds;
- Tanungin ang barangay — madalas may kontak sila sa mga kamag-anak;
- Ihain ang reklamo sa Office of the Building Official bilang dangerous structure; at
- Ipaalam sa disaster office ng LGU kung may agarang panganib.
May kapangyarihan ang LGU na kumilos sa isang mapanganib na istruktura kahit hindi matagpuan ang may-ari, at karaniwang siningil sa ari-arian ang gastos. Ang mahalaga ay may pormal na talaan ng iyong reklamo bago pa mangyari ang aksidente — ito rin ang magiging batayan mo ng habol sa may-ari kung may pinsalang mangyari sa inyo.
Frequently Asked Questions
Puwede ko bang ipagiba ang pader nila para sa kaligtasan? Hindi ipinapayo. Ang tamang daan ay abiso, reklamo sa barangay, at reklamo sa Office of the Building Official na may kapangyarihang mag-utos.
Ano ang gagawin kung wala na ang may-ari ng lote? Hanapin ang pangalan sa tax declaration at sa Registry of Deeds. Maaari ring kumilos ang LGU sa dangerous structure kahit hindi matagpuan ang may-ari.
May pananagutan ba ang may-ari kung may nasaktan? Oo, karaniwang mananagot siya sa pinsalang dulot ng pagbagsak ng istrukturang pinabayaan niya. Mas mabigat ito kung may abiso na siyang natanggap.
Saan ako pupunta kung hindi kumikilos ang barangay? Sa Office of the Building Official ng inyong LGU at sa disaster risk reduction office. Ihain ang reklamo nang nakasulat para may talaan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may nanganganib na istruktura sa tabi ninyo at ayaw kumilos ng may-ari, nandito ang aming firm para tulungan kayo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.