Bilang panuntunan, ang natalo ang pinapasan ng costs of suit — ang mga opisyal na bayarin sa korte gaya ng docket fee at sheriff's fee. Pero hindi ito katumbas ng buong bayad mo sa abogado. Ang attorney's fees bilang danyos ay ipinagkakaloob lang sa mga tiyak na sitwasyon at kailangang hilingin at patunayan. Kaya huwag umasang lahat ng ginastos mo ay awtomatikong mababawi sa kabila.
Isa ito sa mga pinakamalaking pagkabigo ng mga nanalo: nanalo ako, bakit hindi lahat ng gastos ko ay binayaran niya? Ang sagot ay nasa pagkakaiba ng dalawang bagay.
Costs of Suit
Ito ang mga opisyal na bayarin sa proseso: docket fee, sheriff’s fee, bayad sa transcript, at ilang gastos sa paghahatid ng papeles. Karaniwang ipinapataw ito sa natalo, at nakasulat ito sa dulo ng desisyon bilang “with costs against” ang isang panig. May proseso ng pagtatasa nito sa clerk of court, at maaari itong isama sa writ of execution.
Attorney’s Fees ay Ibang Usapin
Ang bayad mo sa abogado ay hindi awtomatikong pinapasan ng natalo. Sa ating batas, ang bawat panig ay karaniwang sumasagot sa sariling abogado. Ipinagkakaloob lang ito bilang danyos sa ilang tiyak na sitwasyon, gaya ng kapag napilitan kang magdemanda o magdepensa dahil sa masamang loob o walang basehang aksyon ng kabila, o kapag nakasaad ito sa kontrata ninyo.
Kailangan Mo Itong Hilingin
- Ilagay ito sa reklamo o sa sagot mo bilang isa sa hinihingi;
- Patunayan ang halaga at ang batayan — kontrata, retainer, o resibo;
- Ipaliwanag ang dahilan kung bakit dapat ito ipataw sa kabila; at
- Tandaan na maaaring bawasan ng korte ang halaga kung sa tingin nito ay labis.
Kung May Sugnay sa Kontrata
Maraming kasunduan sa pautang at pangungupahan ang may sugnay na nagsasabing ang nagkulang ang sasagot sa attorney’s fees, minsan bilang porsyento ng utang. May bisa ito, pero hindi ganap: maaaring bawasan ng korte ang halaga kung ito ay lumalabis o hindi makatuwiran. Kaya huwag ipagpalagay na ang nakasulat na porsyento ay awtomatikong ipagkakaloob nang buo.
Ang Praktikal na Pagtingin
Bago ka magsampa, isama sa pagtatasa mo ang katotohanang may bahagi ng gastos na hindi mo mababawi. Kung maliit ang hinahabol at malaki ang gastos, maaaring ang areglo pala ang mas matalinong hakbang kahit hindi buo ang matatanggap mo. Ito rin ang dahilan kung bakit mahalagang pag-usapan sa simula pa lang sa abogado mo kung ano ang inaasahang gastos sa buong laban.
Praktikal na Payo
- Itago ang lahat ng opisyal na resibo — ito ang batayan ng costs;
- Ilagay ang hiling para sa attorney’s fees sa unang paghahain pa lang;
- Kung may kontrata kayong may ganitong sugnay, ilakip ito bilang ebidensya; at
- Huwag ipangako sa sarili mo na mababawi ang lahat — magplano batay sa netong makukuha.
Frequently Asked Questions
Kasama ba sa costs ang bayad ko sa abogado? Hindi. Ang costs of suit ay ang opisyal na bayarin sa korte. Ang attorney's fees ay hiwalay at ipinagkakaloob lang sa mga tiyak na sitwasyon.
Puwede bang hindi ipataw ang costs sa natalo? May pagpapasya ang korte sa ilang sitwasyon, halimbawa kapag parehong may bahagyang tagumpay ang dalawang panig.
Paano kung indigent litigant ako at natalo ako? Ang mga bayaring hindi mo binayaran ay maaaring maging lien sa anumang mababawi mo, at may pagpapasya ang korte sa pagpataw ng costs.
Maaari bang bawasan ang attorney's fees na nasa kontrata? Oo. Kung sa tingin ng korte ay labis o hindi makatuwiran ang nakasaad na halaga, maaari itong bawasan sa makatuwirang antas.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung tinitimbang mo kung sulit ang magsampa, mahalagang malinaw sa iyo ang gastos at ang tunay na mababawi. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.