Nakadepende sa kasunduan ninyo. Bilang panuntunan, ang kalakal ay nasa panganib ng nagbenta hanggang lumipat ang pagmamay-ari sa bumili. Kapag ipinadala sa carrier alinsunod sa kasunduan, ito ay karaniwang ituturing na paghahatid sa bumili — ngunit dapat gumawa ang nagbenta ng makatuwirang kasunduan sa carrier, at may sariling mabigat na pananagutan ang common carrier sa nasira o nawala.
Nasira ang kargamento sa daan. Tatlo ang posibleng sagutin: ang nagbenta, ang bumili, o ang trucking company. Nakasalalay ito sa mga salitang nakasulat sa PO.
Ang Batayang Panuntunan
Ang panganib ay sumusunod sa pagmamay-ari. Hangga't hindi pa nailipat sa bumili ang pagmamay-ari, ang nagbenta ang may panganib. Kapag nailipat na, ang bumili na — kahit hindi pa niya hawak ang kalakal.
Kapag ang kasunduan ay ipadala sa bumili, ang paghahatid sa carrier ay karaniwang ituturing na paghahatid sa bumili. Ngunit may dalawang mahalagang kondisyon:
- Dapat gumawa ang nagbenta ng makatuwirang kasunduan sa carrier. Kung nagkulang siya rito at nasira ang kalakal, maaaring siya ang managot; at
- Kung kinakailangan ang insurance sa biyahe, dapat niyang ipagbigay-alam sa bumili para mapa-insure nito.
Ang Mga Terminong Ginagamit
- Ex-works o FOB shipping point — lumilipat ang panganib sa bumili sa pabrika o bodega ng nagbenta;
- FOB destination — ang nagbenta ang may panganib hanggang sa lugar ng bumili;
- CIF — kasama sa presyo ang insurance at freight; at
- Delivered — ang nagbenta ang sasagot hanggang sa turnover.
Isulat ang alinman sa mga ito sa PO. Ang kawalan nito ang pinakakaraniwang sanhi ng away.
Ang Pananagutan ng Carrier
Ang common carrier ay obligadong mag-ingat nang lubos na masusi sa dala nito. Ipinapalagay itong may kapabayaan kapag nawala o nasira ang kargamento, at nasa kanya ang pasanin na patunayan ang eksepsiyon gaya ng likas na kalamidad o gawa ng publikong kaaway. Kaya kadalasan, ang carrier ang may pinakamalinaw na pananagutan.
Mahalaga rito ang bill of lading o waybill: nakasulat doon ang paglalarawan ng kalakal, ang halaga, at ang limitasyon ng pananagutan. Basahin ito bago pumirma.
Ang Papel ng Insurance sa Kargamento
Sa mahalagang kargamento, ang pinakamalinis na solusyon ay hindi ang pagtatalo kung kanino ang panganib kundi ang cargo insurance.
- Alamin kung sino ang kukuha nito at isulat ito sa PO;
- Ideklara ang tunay na halaga — ang mababang deklarasyon ay nagpapababa ng premium ngunit nagpapababa rin ng makukuha mo;
- Tingnan ang saklaw — nasira sa pagkarga, nabasa, o nawala nang buo;
- Alamin ang deadline ng abiso sa insurer at sa carrier; at
- Itago ang waybill, packing list, at litrato bago at pagkatapos ng biyahe.
Sa maraming pagkakataon, mas mabilis at mas tiyak ang claim sa insurance kaysa sa paghahabol sa carrier o sa nagbenta — at maaari pa ring habulin ng insurer ang may pananagutan pagkatapos.
Praktikal na Payo
- Isulat sa PO kung sino ang may panganib sa biyahe at sino ang mag-i-insure;
- Ideklara ang tunay na halaga sa waybill — ang mababang deklarasyon ay nagpapababa ng makukuha mo;
- Kunan ng litrato ang packaging at ang seal bago at pagkatapos ng biyahe;
- Isulat ang depekto sa waybill at sa delivery receipt sa mismong pagtanggap; at
- Sa mahalagang kargamento, kumuha ng cargo insurance — mas mura ito kaysa sa paglilitis.
Frequently Asked Questions
Sino ang sasagot kung nasira sa trak ang order ko? Nakadepende sa termino ng kasunduan. Kung FOB shipping point, ikaw bilang bumili; kung FOB destination, ang nagbenta. Sa alinman, maaaring may pananagutan ang carrier.
Mananagot ba ang trucking company? Karaniwang oo. Ang common carrier ay obligadong mag-ingat nang lubos na masusi at ipinapalagay na may kapabayaan kapag nawala o nasira ang kargamento.
Ano ang gagawin sa mismong pagtanggap? Isulat ang depekto sa waybill at sa delivery receipt bago pumirma, kunan ng litrato ang packaging at ang seal, at magpadala agad ng nakasulat na abiso.
Kailangan ba ng insurance sa kargamento? Hindi ito hinihingi ng batas sa lahat, ngunit sa mahalagang kargamento ay mas mura ito kaysa sa panganib. Linawin sa kasunduan kung sino ang kukuha nito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may nasirang kargamento at hindi malinaw kung sino ang sasagot, matutulungan ka naming basahin ang mga termino at ihanda ang claim. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.