Habang nakakaunawa pa ang matanda, SIYA ang nagdedesisyon — hindi ang mga anak, gaano man sila kabuti ang hangarin. Kapag hindi na siya makapagdesisyon, ang praktika sa ospital ay lumapit sa pinakamalapit na kaanak, pero walang malinaw na listahan ng ranggo sa ating batas para sa lahat ng sitwasyon. Kaya mahalaga ang paghahanda: special power of attorney habang malinaw pa ang isip, at guardianship kung wala nang kakayahan.
Ang eksena ay pamilyar: nasa emergency room ang magulang, may kailangang pirmahan, at nag-aaway ang magkakapatid sa telepono. Ang kaguluhang ito ay maiiwasan ng kaunting paghahanda.
Habang May Kakayahan Pa Siya
- Siya ang nagdedesisyon — puwede niyang tanggihan ang isang paggamot kahit hindi kayo sang-ayon;
- May karapatan siyang malaman ang kanyang kalagayan at ang mga opsiyon;
- May karapatan siya sa privacy ng kanyang medical record; at
- Puwede siyang magtalaga ng kinatawan sa pamamagitan ng special power of attorney.
Kapag Hindi Na Siya Makapagdesisyon
Sa praktika, lumalapit ang ospital sa pinakamalapit na kaanak: asawa, saka mga anak. Pero walang mahigpit na listahang sinusunod sa lahat ng sitwasyon, kaya nagkakagulo kapag magkasalungat ang magkakapatid. Ang pinaka-matibay na solusyon ay ang guardianship mula sa korte, na nagtatalaga ng isang taong may awtoridad sa pagkatao ng matanda.
Ang Paghahandang Dapat Gawin Nang Maaga
- Special power of attorney na malinaw ang saklaw sa medikal at pinansiyal na bagay;
- Nakasulat na kagustuhan ng matanda tungkol sa paggamot, na dapat igalang hangga't maaari;
- Ang advance directive na kinikilala ng batas sa mental health para sa pangangalaga sa kalusugan ng isip;
- Listahan ng gamot at doktor na hawak ng lahat ng magkakapatid; at
- Malinaw na usapan ng pamilya habang maaga — ito ang pinaka-nakakaligtas sa gulo.
Praktikal na Payo
- Ipagawa ang mga dokumento habang walang krisis — mas mahirap ito sa ospital;
- Magbigay ng kopya sa lahat ng anak at sa doktor ng pamilya;
- Kung may hindi pagkakasundo, humingi ng tulong sa ethics committee ng ospital o sa social worker;
- Kung may malaking desisyon at walang malinaw na awtoridad, kumonsulta agad tungkol sa guardianship.
Frequently Asked Questions
Puwede bang tanggihan ng magulang ko ang paggamot? Oo, habang nakakaunawa pa siya. Ang desisyon ay sa kanya, hindi sa mga anak.
Sino ang pipirma kung wala nang malay ang matanda? Sa praktika, ang pinakamalapit na kaanak. Kung magkasalungat ang pamilya, ang matibay na solusyon ay guardianship mula sa korte.
May bisa ba ang nakasulat niyang kagustuhan? Dapat itong igalang hangga't maaari, at may kinikilalang advance directive ang batas sa larangan ng kalusugan ng isip.
Puwede bang ibigay ng ospital ang medical record niya sa amin? May proteksiyon ang medical record. Karaniwang kailangan ang pahintulot ng pasyente o ang wastong awtoridad.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung kailangan ninyong ihanda ang awtoridad sa pagpapagamot ng magulang, matutulungan ka naming gawin ito habang maaga pa. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.