Ang gastos sa libing ay singil laban sa estate ng namatay — hindi ito personal na obligasyon ng isang anak lamang. Kung kasal ang namatay, ang gastos sa libing ng isang asawa ay maaaring sagutin ng pinagsamang ari-arian ng mag-asawa. Ang isang kaanak na naunang gumastos ay maaaring humingi ng kabayaran mula sa estate, basta may resibo. Tandaan: sa ilalim ng TRAIN Law (RA 10963), ang funeral expenses ay hindi na hiwalay na deduction sa estate tax.
Karaniwang isa o dalawang kaanak ang nauunang gumastos, at pagkalipas ng ilang buwan ay may hindi pagkakaunawaan na kung sino ang dapat sumagot.
Ang Estate ang Sasagot
Ang gastos sa libing ay isa sa mga unang binabayaran mula sa ari-arian ng namatay bago hatiin ang natitira sa mga heirs. Ibig sabihin, hindi ito personal na obligasyon ng nagbayad, at hindi rin ito obligasyon ng panganay lamang. Kung kasal ang namatay, ang libing ng isang asawa ay maaaring sagutin ng pinagsamang ari-arian ng mag-asawa.
Paano Babawiin ang Naunang Gastos
- Ipunin ang lahat ng resibo: punerarya, sementeryo, pagkain, at transportasyon;
- Gumawa ng simpleng talaan at ipakita ito sa lahat ng heirs habang sariwa pa;
- Isama ang halaga sa settlement bilang bawas bago ang paghahati; at
- Kung tumanggi ang iba, maaari itong maging claim laban sa estate.
Ang Nagbago sa Buwis
Dati, ang funeral expenses ay puwedeng ibawas sa estate tax hanggang sa isang limitasyon. Sa ilalim ng TRAIN Law (RA 10963), tinanggal na ito bilang hiwalay na deduction at pinalitan ng mas malaking standard deduction. Kaya huwag nang umasa na makakabawas ang resibo ng punerarya sa buwis — pero itago pa rin ito para sa pagitan ng magkakapatid.
Huwag Kalimutan ang Tulong
- SSS o GSIS funeral benefit, kung miyembro ang namatay;
- Burial assistance mula sa lungsod o munisipyo at sa DSWD;
- Insurance na may burial o funeral rider; at
- Ang benepisyo mula sa employer at sa mga samahang kinabibilangan niya.
Frequently Asked Questions
Ako lang ang gumastos. Puwede ko bang bawiin sa mana? Oo, basta may resibo at maayos na talaan. Isama ito sa settlement bilang bawas bago ang paghahati.
Obligado ba ang panganay na sumagot sa lahat? Hindi. Ang gastos ay singil laban sa estate. Ang naunang gumastos ay maaaring bawiin ito mula sa ari-arian ng namatay.
Puwede pa bang ibawas ang funeral expenses sa estate tax? Hindi na bilang hiwalay na deduction sa ilalim ng TRAIN Law. Pinalitan ito ng mas malaking standard deduction.
Paano kung walang naiwang ari-arian ang namatay? Kung walang estate, walang mababawi. Sa ganitong kaso, tingnan ang burial assistance ng LGU at ang funeral benefit ng SSS o GSIS.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may hindi pagkakaunawaan sa gastos sa libing ng inyong kaanak, matutulungan ka naming isaayos ito sa hatian ng mana. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.