Ang capital gains tax ay buwis sa panig ng nagbenta, dahil siya ang tumatanggap ng bayad mula sa ari-arian. Sa nakagawian, ang documentary stamp at ang buwis sa paglilipat sa lokal na pamahalaan ay pasan ng bumili. Pero ang lahat ng ito ay maaaring pagkasunduan sa kontrata, at madalas itong ginagamit sa negosasyon ng presyo. Ang mahalaga ay malinaw itong nakasulat bago pumirma, dahil malaki ang halagang pinag-uusapan.
Ito ang pinakakaraniwang pinagtatalunan sa mga huling araw bago ang notaryo. Mas mabuting linawin ito sa unang usapan pa lang.
Ang Nakagawian
- Capital gains tax — sa nagbenta;
- Documentary stamp tax — karaniwang sa bumili;
- Buwis sa paglilipat sa lokal na pamahalaan — karaniwang sa bumili;
- Bayad sa pagpaparehistro sa Registry of Deeds — karaniwang sa bumili; at
- Bayad sa notaryo — napagkakasunduan, madalas hinahati.
Ito ang kinagawian, hindi bakal na tuntunin. Sa isang mainit na merkado, may nagbebentang ipinapasa ang lahat sa bumili; sa mabagal na merkado, kabaligtaran.
Bakit Sa Nagbenta ang CGT
Dahil ito ay buwis sa paglilipat ng ari-arian ng nagbenta, at siya ang tumatanggap ng salapi mula rito. Kahit sino pa ang aktuwal na lumakad at nagbayad sa bangko, ang buwis ay nakaugnay sa panig ng nagbenta sa mata ng batas.
Ang Kapangyarihan ng Kontrata
Sa pagitan ninyong dalawa, maaari ninyong ayusin ang hati ng gastos sa kasunduan. Ganoon ang ginagawa sa totoong buhay: ang presyo ay madalas napagkakasunduan nang may kalakip na kung sino ang sasagot sa buwis. Ang hindi maaari ay ang mag-usap kayo para hindi na lang bayaran ang buwis — hindi ito nakakabuwag sa obligasyon sa gobyerno.
Ang Panganib sa Bumili
Kahit sa nagbenta ang CGT, ang bumili ang naiipit kapag hindi ito nabayaran: walang clearance, walang bagong titulo. Kaya karaniwang praktikal na hakbang ang paghawak ng bahagi ng bayad hanggang matapos ang buwis, o ang paglagay ng pera sa isang neutral na hawak habang ginagawa ang proseso.
Ang Panganib sa Nagbenta
Kapag nakuha na ng bumili ang buong ari-arian at siya ang nangakong lalakad ngunit hindi tumupad, ang nagbenta pa rin ang may nakatalang obligasyon sa BIR. Kaya hindi rin ligtas ang basta pagbibigay ng pananagutan sa kabila nang walang malinaw na patunay ng bayad.
Ang Papel ng Broker at ng Notaryo
Ang broker ay makakatulong sa dokumento at sa paglalakad, pero hindi siya ang mananagot sa buwis. Ang notaryo naman ay nagpapatunay ng pirma at ng petsa — at ang petsang iyon ang nagsisimula ng lahat ng deadline. Hindi trabaho ng notaryo na bayaran ang buwis para sa inyo.
Kaya huwag ipagpalagay na may nag-aasikaso na. Sa maraming natigil na transaksyon, ang lahat ay umaasa sa iba: ang bumili sa broker, ang broker sa nagbenta, ang nagbenta sa notaryo. Magtalaga kayo ng isang taong may pananagutan at maglagay ng petsa sa bawat hakbang.
Praktikal na Payo
- Isulat sa kontrata ang bawat bayarin, kung sino ang sasagot, at kung kailan;
- Maglagay ng probisyon kung ano ang mangyayari kapag hindi tumupad ang isang panig;
- Huwag ibigay ang buong bayad o ang buong ari-arian hangga't walang patunay ng bayad na buwis.
Frequently Asked Questions
Puwede bang ang bumili na lang ang magbayad ng capital gains tax? Maaari ninyong pagkasunduan sa kontrata kung sino ang aktuwal na magbabayad, pero ang obligasyon sa BIR ay nananatiling nakaugnay sa panig ng nagbenta.
Ano ang gagawin ko kung ayaw magbayad ng nagbenta? Maaari mong hawakan ang bahagi ng presyo bilang pambayad, o ipatupad ang kasunduan. Walang bagong titulo hangga't hindi naaayos ang buwis.
Sino ang nagbabayad ng transfer tax sa munisipyo? Karaniwang ang bumili, pero ito rin ay maaaring pagkasunduan sa kontrata.
Puwede bang hindi na lang namin bayaran kung pareho kaming pumapayag? Hindi. Ang kasunduan ninyo ay nasa pagitan ninyo lang; hindi nito naaalis ang obligasyon sa gobyerno at hindi rin lalabas ang clearance.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nasa gitna ka ng negosasyon sa pagbili o pagbenta ng lupa, matutulungan ka naming ilagay sa kontrata ang malinaw na hati ng gastos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.