Oo, puwede kang magtrabaho. Walang pangkalahatang batas na nagbabawal sa dating nakakulong na magtrabaho sa pribadong sektor. May mga tiyak na posisyon lang na may restriksyon — sa gobyerno, sa seguridad, at sa ilang lisensyadong propesyon. Ang pinakamalaking hadlang sa praktika ay ang clearance, at may paraan itong maiayos.
Ito ang pinakapraktikal na tanong matapos ang paglaya: paano na ang pagkain ng pamilya? May mga tunay na hadlang, pero may mga daan din.
Ang Legal na Sitwasyon
Sa pribadong sektor, walang batas na nagbabawal na kumuha ng dating nakakulong. Ang mga may restriksyon ay:
- Trabaho sa gobyerno — may diskwalipikasyon kapag ang hatol ay may kaakibat na perpetual disqualification, o kapag ang krimen ay may kinalaman sa moral turpitude;
- Security guard at kaugnay — may mahigpit na clearance requirement sa lisensya;
- Lisensyadong propesyon — may sariling proseso ang bawat regulatory board; at
- Trabahong may kinalaman sa bata — mahigpit ang screening dahil sa mga batas para sa proteksyon ng bata.
Ang Tanong sa Interview
Malamang itanong ito, at malamang lumitaw sa clearance. Ang praktikal na payo:
- Huwag magsinungaling. Ang pagtatago ay mas madalas na dahilan ng pagkatanggal kaysa sa rekord mismo;
- Maghanda ng maikli at tapat na paliwanag — kung ano ang nangyari, kung ano ang natutuhan, at kung ano ang ginagawa mo ngayon;
- Magdala ng certificate of discharge at ng anumang certificate ng training sa loob ng pasilidad; at
- Humingi ng rekomendasyon mula sa barangay, sa simbahan, o sa programa ng rehabilitasyon.
Ang Mga Pinakamainam na Ruta
- Sariling hanapbuhay — walang clearance na hinihingi sa sarili mong negosyo; tingnan ang barangay micro business enterprise registration;
- Trabahong may skill — ang TESDA certification ay tinitingnan nang higit sa rekord sa maraming industriya;
- Mga programa ng DSWD, DOLE, at ng lokal na pamahalaan para sa muling pagsasanib sa lipunan; at
- Mga employer na may second chance policy — dumarami ito, lalo sa manufacturing at construction.
Kung Natanggal Ka Dahil sa Rekord
Kung tinanggal ka matapos malaman ang lumang rekord na inilahad mo naman nang tapat, may basehan kang magreklamo — kailangan pa rin ng due process sa pagtanggal. Kung itinago mo naman ito at natuklasan, mas mahina ang posisyon mo. Ang aral: maghayag nang maaga.
Frequently Asked Questions
Kailangan ko bang sabihin sa employer na nakulong ako? Kung tinatanong at kung hihingian ka ng clearance, mas mabuti ang tapat na paglalahad. Ang pagtatago na natuklasan ay karaniwang mas malaking problema kaysa sa rekord mismo.
Puwede ba akong maging security guard? Mahigpit ang clearance requirement sa lisensya ng security guard. Kumonsulta sa regulating office bago mag-aral o mag-apply para hindi masayang ang gastos.
Puwede ba akong magtrabaho sa gobyerno? Depende sa hatol. Kung may perpetual disqualification o kung ang krimen ay may moral turpitude, may hadlang. Ang absolute pardon ay maaaring magbalik ng ilang karapatan.
May tulong ba ang gobyerno sa paghahanap ng trabaho? Oo. May mga programa ang DOLE, DSWD, TESDA, at ang lokal na pamahalaan para sa muling pagsasanib sa lipunan, kasama ang livelihood at skills training.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nahihirapan kayong makabalik sa trabaho dahil sa lumang kaso, matutulungan namin kayong ayusin ang mga papeles. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.