Maaari kang magpabalon sa sariling lupa, pero hindi ganap na malaya. Ang tubig sa Pilipinas ay pag-aari ng estado, at ang paggamit nito ay dumadaan sa Water Code. Ang maliit na balon para sa pangkabahayang gamit ng iisang pamilya ay karaniwang hindi na hinihingan ng water permit. Ang deep well at ang paggamit para sa negosyo o para sa maraming sambahayan ay karaniwang nangangailangan ng permit mula sa National Water Resources Board.
Mahal ang tubig at hindi laging maaasahan ang linya. Kaya karaniwan ang tanong: puwede ba akong maghukay ng sariling balon? Puwede — pero may mga panuntunang hindi alam ng marami.
Ang Batayang Prinsipyo
Sa ilalim ng Water Code, ang lahat ng tubig sa Pilipinas — kabilang ang tubig sa ilalim ng lupa — ay pag-aari ng estado. Ang pagmamay-ari mo sa lupa ay hindi awtomatikong pagmamay-ari sa tubig na nasa ilalim nito. Ang ibinibigay sa iyo ay ang karapatang gumamit, sa loob ng itinatakda ng batas.
- Pag-aari ng estado ang tubig, hindi ng may-ari ng lupa;
- Ang paggamit ang ipinagkakaloob, hindi ang tubig mismo; at
- Ang NWRB ang nangangasiwa ng mga water permit.
Kailan Karaniwang Hindi Kailangan ng Permit
Ang maliit na balon na para lamang sa pangkabahayang gamit ng iisang sambahayan — hukay o may kamay na bomba — ay karaniwang hindi hinihingan ng water permit. Pero kahit ganito, may mga LGU na may sariling panuntunan sa sanitasyon at sa lokasyon, kaya mabuting magtanong pa rin.
Kailan Kailangan
- Deep well na may motorisadong bomba;
- Paggamit para sa negosyo, sakahang komersyal, o subdivision;
- Pagsuplay sa maraming sambahayan; at
- Sa mga lugar na idineklarang kritikal sa tubig ng gobyerno.
Praktikal na Payo
- Magtanong sa LGU at sa NWRB bago maghukay, hindi pagkatapos;
- Ilayo ang balon sa poso negro at sa kanal ayon sa panuntunan sa sanitasyon;
- Kumuha ng lisensyadong well driller at hingin ang talaan ng paghukay; at
- Ipasuri ang tubig bago inumin, lalo sa mga lugar na malapit sa industriya.
Ang Distansya sa Poso Negro at sa Kanal
Bukod sa permit, ang pinakamahalagang praktikal na alalahanin sa balon ay ang kaligtasan ng tubig. Ang maling lokasyon ay nagdudulot ng sakit sa buong pamilya.
- Ilayo sa poso negro at sa septic tank, kasama ang sa mga kapitbahay;
- Ilayo sa kanal, sa tambakan ng basura, at sa kulungan ng hayop;
- Ilagay sa mas mataas na bahagi ng lote kung maaari;
- Takpan nang maayos ang bunganga ng balon; at
- Magpasuri ng tubig sa health office ng LGU bago inumin.
May itinatakdang minimum na distansya ang mga panuntunan sa sanitasyon, at ito ang unang tinitingnan ng sanitary inspector. Sa maliliit na lote, madalas na imposibleng matugunan ito — at kung ganoon, mas ligtas ang bilhing tubig o ang koneksyon sa linya kaysa sa balon na mapagkukunan ng sakit. Magtanong sa health office bago maghukay.
Frequently Asked Questions
Akin ba ang tubig na nasa ilalim ng lupa ko? Hindi. Ang tubig ay pag-aari ng estado sa ilalim ng Water Code. Ang ibinibigay sa iyo ay ang karapatang gumamit sa loob ng itinatakda ng batas.
Kailangan ba ng permit sa balon para sa bahay lang? Ang maliit na balon para sa pangkabahayang gamit ng iisang sambahayan ay karaniwang hindi na hinihingan ng water permit, pero may mga panuntunan pa rin sa sanitasyon.
Saan kukuha ng water permit? Sa National Water Resources Board o sa mga tanggapang binigyan nila ng awtoridad. Magtanong din sa LGU para sa lokal na requirement.
May bayad ba ang paggamit ng tubig sa balon? Sa mga permit para sa malaking paggamit, may mga bayarin at obligasyong pag-uulat. Sa maliit na pangkabahayang gamit, karaniwang wala.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may planong magpabalon kayo at gusto ninyong malaman ang tamang permit, nandito ang aming firm. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.