Oo. May obligasyon ang may-ari na maghain ng sinumpaang deklarasyon sa Assessor’s Office matapos matapos o maokupa ang bagong gusali, sa loob ng takdang panahon. Ang gusali ay may sariling tax declaration bukod sa lupa, kaya may hiwalay itong amilyar. Ang hindi pagdedeklara ay maaaring magdulot ng back taxes at parusa, at magiging hadlang kapag magbebenta o maglilipat ka ng ari-arian.
Natapos ang bahay, lumipat na kayo, at tapos na sa isip ninyo. Ang isang tanggapang hindi pa ninyo napupuntahan ang Assessor’s Office — at doon nagsisimula ang problemang lalabas sa susunod na dekada.
Bakit Kailangan
- Ang lupa at ang gusali ay magkahiwalay na tinatasa at binubuwisan;
- Hinihingi ng batas ang sinumpaang deklarasyon ng tunay na halaga ng ari-arian;
- May takdang panahon matapos matapos o maokupa ang gusali; at
- Ang tax declaration ng bahay ay magiging mahalagang ebidensya na ikaw ang nagtayo at nagmamay-ari nito.
Ano ang Mangyayari Kung Hindi Mo Gagawin
- Kapag natuklasan, maaaring singilin ka ng back taxes para sa mga nakaraang taon;
- May kaakibat na interes at posibleng parusa;
- Magiging hadlang ito sa pagkuha ng tax clearance kapag magbebenta o maglilipat ka; at
- Mahihirapan kang patunayan ang halaga ng bahay kung may sakuna, kaso, o pagpapaalis.
Ang Proseso
- Pumunta sa Assessor’s Office ng lungsod o munisipyo kung nasaan ang ari-arian;
- Ihanda ang building permit, ang certificate of occupancy, ang plano, at ang mga resibo ng gastos;
- Ihain ang sinumpaang deklarasyon ng tunay na halaga;
- Magkakaroon ng inspeksyon at tasa ang tanggapan; at
- Ilalabas ang bagong tax declaration para sa gusali.
Praktikal na Payo
- Gawin ito kasabay ng pagkuha ng certificate of occupancy — nasa iisang gusali karaniwan ang mga tanggapan;
- Itago ang resibo ng materyales at ng manggagawa — magagamit ito sa tasa at sa hinaharap na usapin;
- Kung nag-renovate ka nang malaki, itanong kung kailangan ding i-update ang deklarasyon; at
- Kung may bahay ka sa lupang hindi sa iyo, ang tax declaration ng gusali sa pangalan mo ay malakas na ebidensya ng iyong karapatan sa estruktura.
Frequently Asked Questions
Gaano katagal ang palugit para magdeklara? May takdang panahon ito matapos matapos o maokupa ang gusali sa ilalim ng Local Government Code. Mas ligtas na gawin agad kasabay ng pagkuha ng certificate of occupancy.
May hiwalay bang amilyar ang bahay? Oo. Ang gusali ay may sariling tax declaration at sariling singil bukod sa lupa. Kaya dalawa ang dapat mong tingnan kapag nagbabayad o bumibili.
Ano ang mangyayari kung hindi ko ideklara? Kapag natuklasan, maaaring singilin ka ng back taxes at interes, at magiging hadlang ito sa tax clearance kapag magbebenta o maglilipat ka ng ari-arian.
Kailangan ba itong gawin kahit maliit na extension lang? Kung malaki ang idinagdag na halaga, karaniwang kailangan ang pag-update ng deklarasyon. Magtanong sa Assessor's Office para malaman kung sakop ang ginawa ninyo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may bagong bahay kayong hindi pa nadedeklara at nag-aalala kayo sa back taxes, matutulungan ka naming ayusin ito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.