Hindi basta-basta. Ang bagong lokal na buwis o bayarin ay kailangang ipasa bilang tax ordinance ng sanggunian, dumaan sa pampublikong pagdinig, at ilathala o ipaskil bago maging epektibo. May hangganan din ang Local Government Code sa dalas at laki ng pagtaas ng rate. Kung sa tingin mo ay labag sa batas ang isang tax ordinance, may proseso ng pagkuwestiyon sa Kalihim ng Katarungan sa loob ng takdang panahon mula sa pagkakabisa nito, at may remedyo pa sa korte pagkatapos.
May bagong bayarin sa city hall, sa palengke, o sa terminal — at parang biglang lumitaw lang. May proseso ang batas para dito, at ang alam mo tungkol dito ang pinakamahalagang kasangkapan mo.
Ang Kailangan Bago Ito Maging Epektibo
- Tax ordinance na ipinasa ng sanggunian — hindi ito puwedeng memorandum lang ng isang opisina;
- Pampublikong pagdinig bago ang pagpasa — ito ang pinakamadalas na nakakaligtaan at ang pinakamalakas na batayan ng pagtutol;
- Paglalathala o pagpapaskil sa mga pampublikong lugar;
- Pagsunod sa hangganan ng Local Government Code sa uri ng buwis na puwedeng ipataw ng LGU; at
- Limitasyon sa dalas at laki ng pagtaas ng rate.
Ano ang Hindi Puwede
- Buwis na nakalaan na sa pambansang gobyerno — may listahan ng ipinagbabawal sa LGU;
- Bayarin na walang ordinansa — kahit tawaging "donation" o "processing fee";
- Singil na walang opisyal na resibo;
- Retroactive na pagpapatupad na walang malinaw na batayan; at
- Bayad para sa serbisyong obligado nang ibigay nang libre ng ahensiya.
Paano Kuwestiyunin
- Kumuha ng kopya ng ordinansa at ng minutes ng pampublikong pagdinig;
- Magsulat sa sanggunian at ilahad ang partikular na depekto — walang pagdinig, walang publikasyon, o labag sa batas;
- Maghain ng apela sa Kalihim ng Katarungan sa loob ng takdang panahon mula sa pagkakabisa ng ordinansa;
- Magbayad nang "under protest" kung kinakailangan, para hindi tumakbo ang surcharge habang nag-aapela; at
- Kung tinanggihan, may remedyo sa korte sa loob ng itinakdang panahon.
Praktikal na Payo
- Sumama sa mga pampublikong pagdinig — mas madaling pigilan kaysa ipawalang-bisa mamaya;
- Kung may asosasyon kayo ng negosyante, sabay-sabay na kumilos — mas mabigat ang epekto;
- Mahigpit ang mga takdang panahon dito, kaya huwag ipagpaliban;
- Itago ang lahat ng resibo — kailangan ito kung maghahabol ka ng refund.
Frequently Asked Questions
Kailangan ba ng public hearing bago magtaas ng buwis ang LGU? Oo. Ang tax ordinance ay kailangang dumaan sa pampublikong pagdinig bago ipasa, at ilathala o ipaskil bago maging epektibo. Ang kawalan nito ay malakas na batayan ng pagtutol.
Saan ako magrereklamo sa isang tax ordinance? May apela sa Kalihim ng Katarungan sa loob ng takdang panahon mula sa pagkakabisa ng ordinansa, at may karagdagang remedyo sa korte kung tinanggihan ito.
Puwede bang maningil ng bayarin na walang ordinansa? Hindi. Bawat bayarin ng gobyerno ay dapat nakatakda sa ordinansa o batas at dapat may opisyal na resibo. Ang wala nito ay puwedeng ireklamo.
Mababawi ko ba ang binayaran ko kung mapawalang-bisa ang ordinansa? Puwede kang maghabol ng refund, kaya mahalagang magbayad nang may pahayag na under protest at itago ang lahat ng opisyal na resibo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may bagong bayarin na sa tingin mo ay walang batayan, matutulungan ka naming suriin ang ordinansa at ang remedyo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.