Hindi. Isa sa mga batayan ng unworthiness sa ilalim ng Civil Code ay ang pagkahatol sa pagtatangka sa buhay ng namatay, ng kanyang asawa, ng kanyang mga inapo, o ng kanyang mga ninuno. Ang taong ganito ay hindi makakatanggap ng mana kahit compulsory heir pa siya. May iba pang batayan tulad ng pagpilit sa namatay na gumawa o magpalit ng habilin. Karaniwang kailangan ng hatol ng korte, at may bisa ang malinaw at nakasulat na kapatawaran ng namatay.
Bihira pero totoo ang mga kasong ganito, at kapag nangyari ay kailangan ng pamilya ng malinaw na sagot habang tumatakbo pa ang kasong kriminal.
Ang Konsepto ng Unworthiness
Ang batas ay may listahan ng mga taong hindi karapat-dapat magmana. Iba ito sa disinheritance: ang disinheritance ay gawa ng namatay sa kanyang habilin, samantalang ang unworthiness ay itinatakda mismo ng batas kahit walang habilin.
Ang Mga Karaniwang Batayan
- Ang nahatulan sa pagtatangka sa buhay ng namatay, ng asawa niya, ng kanyang mga inapo, o ng kanyang mga ninuno;
- Ang nag-akusa sa namatay ng krimeng mabigat ang parusa, kung napatunayang walang basehan ang akusasyon;
- Ang pumilit sa namatay sa pamamagitan ng dahas o pandaraya na gumawa, magpalit, o bawiin ang habilin; at
- Ang nagpeke, nagtago, o sumira ng huling habilin.
Ano ang Kailangang Patunay
Para sa pagtatangka sa buhay, karaniwang kailangan ang hatol ng korte. Ibig sabihin, hindi sapat ang paratang o ang nakabinbing kaso. Habang nakabinbin ito, karaniwang inilalagay muna sa hold ang kanyang parte sa halip na tuluyang ipamahagi — at ito ay isa sa mga dahilan kung bakit mas mainam ang judicial settlement sa ganitong sitwasyon.
Ang Kapatawaran
May bisa ang kapatawaran ng namatay kung ito ay nakasulat at malinaw. Halimbawa, kung ipinamana pa rin siya sa habiling ginawa pagkatapos malaman ang lahat. Kaya mahalagang tingnan kung may huling habilin at kung kailan ito ginawa.
Praktikal na Payo
- Huwag magmadaling maghati habang nakabinbin ang kasong kriminal;
- Humingi ng utos ng korte na magtalaga ng administrator para hindi mawaldas ang ari-arian;
- Tandaan na ang mga anak ng taong hindi karapat-dapat ay maaaring magmana sa kanilang sariling karapatan; at
- Kumonsulta agad — magkaugnay ang kasong kriminal at ang usapin sa mana.
Frequently Asked Questions
Sapat na ba ang paratang para mawala ang mana niya? Karaniwang hindi. Para sa pagtatangka sa buhay, kailangan ng hatol ng korte bago tuluyang maituring na hindi karapat-dapat.
Makakamana ba ang mga anak ng taong hindi karapat-dapat? Maaari silang magmana sa sarili nilang karapatan, at hindi sila dapat parusahan sa kasalanan ng kanilang magulang.
Puwede bang patawarin ng namatay ang gumawa nito? Oo, kung malinaw at nakasulat ang kapatawaran. Ang habiling ginawa pagkatapos malaman ang lahat ay puwedeng maging patunay nito.
Ano ang gagawin habang hinihintay ang hatol? Humiling sa korte ng pagtatalaga ng administrator at huwag munang hatiin ang estate. Ito ang nagpoprotekta sa lahat ng panig.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may kasong kriminal na kaugnay ng pagkamatay ng inyong kaanak at nakabinbin ang mana, matutulungan ka naming protektahan ang estate. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.