Hindi. Ang komisyon ng notaryo ay may takdang teritoryo — ang lalawigan o lungsod ng korteng nagbigay nito — at doon lang siya maaaring mag-notaryo. Kung nag-notaryo siya sa labas ng saklaw niya, nanganganib ang dokumento na ituring na hindi wastong notaryado, at may pananagutan siya. Kaya mahalagang tumugma ang lugar na nakasulat sa dulo ng dokumento sa aktuwal na pinagpirmahan.
Karaniwan itong nangyayari nang hindi sinasadya: nagkita kayo sa ibang lungsod, may kasamang notaryo, at doon na pinirmahan. Mukhang maliit na detalye — pero ito ang isa sa madalas na dahilan kung bakit kinukuwestiyon ang isang dokumento pagkalipas ng panahon.
Ang Panuntunan sa Teritoryo
Ang notaryo publiko ay binibigyan ng komisyon ng korte, at kasama sa komisyong iyon ang isang teritoryo — ang lalawigan o lungsod na saklaw ng korteng nagbigay nito. Sa loob lang ng teritoryong iyon siya maaaring gumawa ng gawaing notarial.
May takda rin itong panahon. Ang komisyon ay hindi habambuhay; kailangan itong i-renew. Kaya may dalawang tanong palagi: nasa loob ba ng teritoryo at buhay pa ba ang komisyon sa araw ng notarization.
Bakit Ito Mahalaga sa Iyo
- Kung na-notaryo sa labas ng teritoryo, maaaring hindi ituring na wastong notaryado ang dokumento;
- Kapag ganoon, bumabalik ito sa pagiging pribadong dokumento — kailangan mo pang patunayan ang pirma kung may magtatalo;
- Sa mga transaksyong hinihingi ng batas na notaryado, maaari itong tanggihan ng Registry of Deeds o ng ahensya; at
- May pananagutan ang notaryo sa kanyang komisyon at bilang abogado.
Kailan Ito Nagiging Problema
Karaniwang hindi agad lumalabas ang depektong ito. Tinatanggap ang dokumento, natutuloy ang transaksyon, at lumilipas ang mga taon. Lumalabas ito kapag may nagsuri nang maingat — sa pagpaparehistro ng lupa, sa pagbebenta muli ng ari-arian, o sa isang kaso kung saan hinahanap ng kabilang panig ang pinakamahinang bahagi ng ebidensya mo. Doon mahirap nang itama, lalo na kung wala na ang notaryo o kung nasa ibang bansa na ang isa sa mga pumirma.
Paano Mo Ito Titingnan
Tingnan ang dulo ng dokumento. Doon nakasulat ang lugar ng notarization — karaniwang nagsisimula sa “SUBSCRIBED AND SWORN TO BEFORE ME this ___ day of ___ at ___”. Ang lugar na iyon ang dapat tumugma sa aktuwal na pinagpirmahan, at dapat nasa loob ito ng teritoryo ng komisyon ng notaryo.
Nakasulat din sa gilid o sa ilalim ang detalye ng komisyon: hanggang kailan ito, at saan ito ibinigay. Sulit ang ilang segundong pagbasa nito bago ka umalis sa opisina.
Praktikal na Payo
- Magpa-notaryo sa lugar kung saan kayo naroroon, hindi sa lugar ng notaryong kilala ninyo;
- Kung malayo ang isang partido, mas mabuti ang hiwalay na notarization ng bawat isa sa sariling lugar kung papayag ang tumatanggap;
- Basahin ang lugar na nakasulat sa dulo bago umalis;
- Mag-ingat sa alok ng notarization sa lugar na malayo sa opisina ng notaryo.
Frequently Asked Questions
Puwede bang mag-notaryo sa kabilang bayan kung malapit lang? Ang batayan ay hindi layo kundi ang teritoryong saklaw ng komisyon. Kung ang kabilang bayan ay nasa labas ng saklaw ng korteng nagbigay ng komisyon, hindi puwede.
Awtomatiko bang walang bisa ang dokumento? Hindi awtomatiko, pero nanganganib ito. Sa maraming sitwasyon, ang bunga ay ituturing na hindi wastong notaryado at babalik ito sa pagiging pribadong dokumento.
Paano ko malalaman ang teritoryo ng notaryo? Nakasulat ito sa bahagi ng dokumento kung saan nakalagay ang detalye ng komisyon niya. Maaari mo rin itong tanungin nang tuwiran bago kayo magsimula.
Ano ang gagawin kung ganito na ang nangyari sa dokumento ko? Kung kaya pa, ipa-notaryo muli nang wasto sa tamang lugar. Kung nagamit na ito sa isang transaksyon, magpakonsulta agad para malaman ang epekto at ang maaaring itama.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may dokumento kang pinagdududahan ang notarization, mahalagang masuri ito bago pa gamitin sa isang transaksyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.