Karaniwang oo. Sa ilalim ng Cooperative Code (RA 9520), may lien ang kooperatiba sa share capital ng miyembro para sa anumang utang niya sa kooperatiba. Kaya kapag umalis ka o may hindi bayad kang loan, karaniwang ibinabawas muna ang balanse bago ibigay ang share capital at savings mo. Ang mahalaga ay makuha mo ang buong accounting at ang basehan ng bawat bawas.
Nag-resign ka sa kooperatiba o hinihingi mo na ang naipon mong share capital, at ang sagot: babawasan muna ng utang mo. May batayan ito sa batas — at may karapatan ka rin sa malinaw na accounting.
Ang Lien ng Kooperatiba
Sa ilalim ng Cooperative Code (RA 9520), may lien ang kooperatiba sa share capital ng miyembro para sa anumang utang niya sa kooperatiba. Ang lien ay karapatang manatiling nakahawak sa isang halaga bilang seguridad. Kaya hindi mo maaasahang malaya mong makukuha ang naipon mo habang may hindi bayad na obligasyon.
Ang lohika: ang kooperatiba ay pag-aari ng mga miyembro, at ang pautang na hindi nababayaran ay pinsala sa lahat ng kasapi — hindi lang sa isang institusyon.
Ano ang Karaniwang Ibinabawas
- Ang natitirang principal ng loan mo;
- Ang naipong interes hanggang sa petsa ng pagbabawas;
- Ang penalty at surcharge kung nakasaad sa polisiya;
- Ang hindi bayad na kontribusyon o dues; at
- Ang pananagutan mo bilang co-maker ng ibang miyembro, kung ganito ang polisiya.
Ang huli ang madalas na ikinagugulat. Sa maraming kooperatiba, ang co-maker ay talagang mananagot, at ang share capital niya ang unang pinagkukunan kapag hindi nakabayad ang inendorso niya.
Ang Karapatan Mo
Answer-first: may karapatan kang makita ang buong kalkulasyon. Hilingin nang nakasulat:
- Ang statement ng share capital at savings mo;
- Ang ledger ng bawat loan na sinasabi nilang may balanse;
- Ang polisiya ng kooperatiba na pinagbabatayan ng bawat singil;
- Ang resolusyon ng board kung may partikular na desisyon; at
- Ang natitirang halaga na ibibigay sa iyo at kung kailan.
Kung Hindi Kayo Magkasundo
Simulan sa loob: isulat ang reklamo sa board o sa mediation and conciliation committee ng kooperatiba, dahil karaniwang may panloob na proseso ito. Kung hindi maayos, ang Cooperative Development Authority ang ahensyang nangangasiwa sa mga kooperatiba at may proseso ng pagtugon sa alitan. Ihanda ang lahat ng resibo, ang kopya ng polisiya, at ang sulatan ninyo.
Ang mga Karaniwang Pinagtatalunan
- Bayad na hindi naitala — dito lumalabas ang halaga ng pag-iingat sa bawat resibo;
- Penalty na walang batayan sa naaprubahang polisiya;
- Pagbabawas para sa utang ng ibang miyembro na hindi mo naman pinirmahan; at
- Hindi pagsasama ng patronage refund at ng interes sa share capital na para sa iyo.
Sa lahat ng ito, ang lunas ay pareho: humingi ng nakasulat na basehan. Ang polisiya ng kooperatiba ay hindi lihim — naaprubahan ito ng general assembly o ng board, at may karapatan kang makita ito bilang miyembro.
Frequently Asked Questions
Puwede bang ibawas ng kooperatiba ang share capital ko sa utang ko? Karaniwang oo. Sa ilalim ng Cooperative Code, may lien ang kooperatiba sa share capital ng miyembro para sa anumang utang niya sa kooperatiba.
Kasama ba ang pananagutan ko bilang co-maker? Sa maraming kooperatiba ay oo, kung ganito ang polisiya nila. Ang share capital ng co-maker ay isa sa mga unang pinagkukunan kapag hindi nakabayad ang inendorso niya.
Ano ang puwede kong hingin bago sila magbawas? Ang statement ng share capital at savings mo, ang ledger ng bawat loan, ang polisiya na pinagbabatayan ng bawat singil, at ang natitirang halagang ibibigay sa iyo.
Saan ako magrereklamo laban sa kooperatiba? Simulan sa panloob na proseso gaya ng mediation and conciliation committee. Kung hindi maayos, ang Cooperative Development Authority ang ahensyang nangangasiwa sa mga kooperatiba.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung hindi malinaw ang ibinawas sa share capital ninyo, matutulungan ka naming suriin ang accounting. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.