Oo, anumang oras habang siya ay buhay at may kakayahang magdesisyon. Ang huling habilin ay maaaring baguhin o bawiin nang buo, at walang kasunduang makakapigil dito. Ang tamang paraan ay ang paggawa ng bagong habilin o codicil, o ang pagsira nito nang may layuning bawiin. Ang mahalaga ay walang pamimilit at malinaw pa ang isip niya.
Kapag alam ng pamilya na may huling habilin, minsan may nagpipilit na "huwag na itong galawin." Mahalagang malaman: ang habilin ay pag-aari ng gumawa nito hanggang sa huling hininga niya.
Ang Prinsipyo
Ang huling habilin ay mababawi anumang oras habang buhay pa ang gumawa. Hindi ito kontrata — ito ay pahayag ng kagustuhan na nagiging epektibo lang kapag namatay siya. Kaya:
- Walang kasunduang makakapigil sa kanya na baguhin ito;
- Ang pangakong hindi babaguhin ang habilin ay walang bisa;
- Hindi kailangang ipaalam sa kaninuman ang pagbabago; at
- Hindi kailangang magbigay ng dahilan.
Ang Tamang Paraan
- Bagong habilin — ang paggawa ng bagong habiling nagsasaad na binabawi ang lahat ng nauna. Ito ang pinakamalinis;
- Codicil — ang karagdagang kasulatang nagbabago sa bahagi lamang ng habilin. Kailangan nitong sundin ang parehong pormalidad ng habilin mismo; at
- Pagsira — ang pagpunit, pagsunog o pagbura ng habilin, na ginawa mismo ng gumawa o sa kanyang utos at harapan, na may layuning bawiin ito.
Ang pormalidad ay mahalaga. Ang bagong habilin na hindi sumunod sa hinihinging anyo ay maaaring hindi kilalanin, at ang lumang habilin naman ay nasira na — nagreresulta sa gulo.
Ang Dalawang Panganib
Una, ang pamimilit: kapag ang pagbabago ay nakuha sa pananakot o labis na impluwensiya, maaari itong kuwestiyunin. Ikalawa, ang kakayahan: kailangang malinaw pa ang isip ng gumawa sa panahon ng pagbabago. Kaya sa matatandang may humihinang kalusugan, mahalaga ang medical certificate at ang maayos na dokumentasyon sa mismong araw.
Saan Dapat Itago ang Huling Habilin
Walang silbi ang habiling hindi mahanap. Sa maraming kaso, ang problema ay hindi ang laman kundi ang nawawalang orihinal.
- Itago ang orihinal sa ligtas at tuyong lugar — ang punit o basang dokumento ay puwedeng ituring na sinira;
- Ipaalam sa hindi bababa sa dalawang taong pinagkakatiwalaan kung nasaan ito;
- Mag-iwan ng kopya sa abogadong tumulong sa paggawa nito;
- Huwag itago sa safety deposit box na walang makakapasok pagkamatay mo nang walang mahabang proseso; at
- Kapag may bagong habilin, sirain nang maayos ang luma at ipaalam ito upang walang dalawang bersiyong magkalaban.
Praktikal na Payo
- Gumawa ng buong bagong habilin sa halip na maraming maliliit na pagbabago;
- Sirain ang lumang kopya pagkatapos maayos ang bago, hindi bago;
- Kumuha ng medical certificate sa araw ng paggawa kung matanda na o may sakit; at
- Itago ang habilin sa ligtas na lugar at ipaalam kung nasaan ito sa taong pinagkakatiwalaan.
Frequently Asked Questions
Puwede bang baguhin ang huling habilin anumang oras? Oo, habang buhay pa ang gumawa at may kakayahan siyang magdesisyon. Walang kasunduang makakapigil dito, at hindi niya kailangang magbigay ng dahilan.
Ano ang tamang paraan ng pagbabago? Ang paggawa ng bagong habilin na nagsasaad na binabawi ang nauna, ang paggawa ng codicil na sumusunod sa parehong pormalidad, o ang pagsira nito nang may layuning bawiin.
Puwede bang ipangako na hindi na babaguhin ang habilin? Walang bisa ang ganoong pangako. Ang karapatang bawiin ang habilin ay hindi maaaring isuko habang buhay pa ang gumawa.
Ano ang panganib kung matanda na ang gumagawa ng pagbabago? Puwede itong kuwestiyunin kung may pamimilit o kung wala na siyang kakayahang magdesisyon. Kumuha ng medical certificate sa araw ng paggawa.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nais ninyong ayusin o baguhin ang huling habilin ng isang kaanak, mahalaga ang tamang pormalidad at dokumentasyon. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.