Sa pledge o sangla ng gamit, ipinapasa mo ang bagay sa nagpautang. Sa chattel mortgage, movable din ang collateral (halimbawa, sasakyan) pero nananatili ito sa iyo at ipinaparehistro ang mortgage. Sa real estate mortgage, lupa o bahay ang collateral, nananatili ito sa iyo, at nakatala ito sa titulo sa Registry of Deeds. Magkakaiba rin ang proseso ng pagbenta kapag hindi ka nakabayad.
Iisa ang tawag natin sa lahat — “sangla” — pero tatlong magkakaibang kasunduan ito sa batas, at magkakaiba ang panganib sa iyo.
Pledge: May Paglilipat ng Bagay
Sa pledge, ibinibigay mo ang bagay sa nagpautang bilang seguridad — gaya ng alahas sa pawnshop. Hindi ito valid laban sa ibang tao maliban kung nakasulat sa public instrument ang paglalarawan ng bagay at ang petsa. Ang malaking bentahe: kapag naibenta na ang naisangla, tapos na ang utang kahit kulang ang nakuha.
Chattel Mortgage: Nasa Iyo Pa Rin ang Gamit
Ginagamit ito sa sasakyan, makinarya, at kagamitan sa negosyo. Hindi mo ipinapasa ang bagay — ito ay naipaparehistro sa itinakdang registry at, para sa sasakyan, ipinapatala rin sa LTO.
Sa foreclosure ng chattel mortgage, may abiso at pampublikong subasta. Kung hulugan mong binili ang sasakyan mismo, may proteksiyon ka sa ilalim ng Recto Law: kapag pinili ng nagbenta ang foreclosure, hindi ka na niya masisingil sa kulang.
Real Estate Mortgage: Nakasulat sa Titulo
Lupa, bahay, o condominium ang collateral. Nananatili sa iyo ang pag-aari at ang paggamit, ngunit naitatala ang mortgage sa titulo sa Registry of Deeds. Kapag hindi ka nakabayad, may dalawang daan: judicial foreclosure sa korte, o extrajudicial foreclosure kung may special power to sell sa kasulatan.
Sa extrajudicial foreclosure ng ari-arian ng ordinaryong indibidwal, may isang taong panahon ng pagtubos mula sa pagpaparehistro ng certificate of sale. Ito ang huling pagkakataon mong mabawi ang ari-arian.
Ang Ipinagbabawal sa Lahat
Sa tatlo, void ang pactum commissorium — ang kasunduang awtomatikong mapupunta sa creditor ang collateral kapag hindi ka nakabayad. Kailangang dumaan sa foreclosure o sa korte. Kung may pinipirma sa iyong deed of sale na “kung sakaling hindi makabayad”, iyon ang senyales ng problema.
Bakit Mahalaga ang Pagpaparehistro
Ang kasunduan ninyong dalawa ay may bisa sa pagitan ninyo kahit hindi naitala. Ngunit ang pagpaparehistro ang nagbibigay dito ng bisa laban sa ibang tao — at doon nakasalalay ang tunay na proteksiyon.
- Kung may ibang creditor na maglelevy sa parehong ari-arian, ang naunang naitala ang nangunguna;
- Kung naibenta ang ari-arian sa taong walang kaalaman, mahina ang hindi naitalang kasunduan;
- Ang naitalang mortgage ay nagbibigay ng abiso sa buong mundo na may nakakabit dito; at
- Sa pagtatapos, ang cancellation ay dapat ding itala, kung hindi ay mananatili ang bahid sa titulo.
Maliit ang bayad sa pagpaparehistro kumpara sa halagang pinoprotektahan nito.
Praktikal na Payo
- Tiyaking naitala ang mortgage — ang hindi nakarehistrong mortgage ay mahina laban sa ibang tao;
- Huwag ibigay ang orihinal na titulo o OR/CR nang walang wastong kasulatan;
- Basahin ang special power to sell — ito ang nagpapahintulot ng extrajudicial foreclosure;
- Itala ang lahat ng bayad at humingi ng statement of account taun-taon; at
- Kapag nabayaran mo na, kunin agad ang cancellation ng mortgage at ipatala ito sa titulo.
Frequently Asked Questions
Puwede bang isangla ang lupa nang hindi ibinibigay ang titulo? Ang real estate mortgage ay hindi nangangailangan ng paglilipat ng pag-aari, ngunit dapat itong nakasulat at naitala sa titulo para magkabisa laban sa ibang tao.
Ano ang mangyayari kung hindi ako makabayad sa chattel mortgage? Maaaring i-foreclose ang collateral sa pamamagitan ng abiso at pampublikong subasta. Kung hulugan mong binili ang mismong bagay, may proteksiyon ka sa Recto Law laban sa deficiency.
Ilang taon akong puwedeng tumubos sa na-foreclose na bahay? Sa extrajudicial foreclosure ng ari-arian ng ordinaryong indibidwal, karaniwang isang taon mula sa pagpaparehistro ng certificate of sale.
Legal ba ang kasunduang mapupunta sa nagpautang ang lupa kapag hindi ako nakabayad? Hindi. Void ang pactum commissorium. Kailangang dumaan sa wastong foreclosure o sa korte bago mailipat ang ari-arian.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may isasangla kang ari-arian o may kasunduang hindi mo maintindihan, matutulungan ka naming suriin ito bago pumirma. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.