Inihahain ang certificate of candidacy sa COMELEC sa loob ng panahong itinatakda nito para sa bawat halalan, karaniwan sa opisina ng COMELEC na sakop ng posisyong tatakbuhan mo. Sinusumpaan ang COC at naglalaman ito ng iyong pangalan, edad, pagkamamamayan, tirahan, ang posisyon, at ang partido. Mahalagang tandaan: ang mga appointive na opisyal at empleyado ng gobyerno ay itinuturing na nagbitiw sa mismong paghahain ng COC, samantalang ang mga halal na opisyal ay hindi. Ang maling pahayag sa COC ay puwedeng maging batayan ng pagkansela nito.
Ang paghahain ng COC ay mukhang simpleng papel, pero dito nakasalalay ang buong kandidatura. Maraming petisyon ang nagsisimula sa isang detalyeng maling nailagay sa form.
Ang mga Pangkalahatang Kuwalipikasyon
- Mamamayang Pilipino, at para sa ilang posisyon ay natural-born;
- Rehistradong botante sa lugar na tatakbuhan mo;
- Itinakdang edad sa araw ng halalan, na nag-iiba bawat posisyon;
- Tirahan sa lugar sa loob ng panahong itinakda ng batas bago ang halalan; at
- Marunong bumasa at sumulat.
Ang Epekto sa mga Nasa Gobyerno
Ito ang pinakamahalagang bahagi para sa mga nasa serbisyo publiko.
- Appointive na opisyal at empleyado — itinuturing na nagbitiw sa mismong paghahain ng COC;
- Halal na opisyal — hindi itinuturing na nagbitiw at puwedeng manatili sa puwesto;
- Job order at contract of service — suriin ang kontrata at magtanong sa ahensiya bago maghain; at
- Nananatili ang bawal sa partisan political activity habang nasa serbisyo ka.
Ang mga Karaniwang Pagkakamali
- Maling pahayag ng tirahan — ito ang pinakakaraniwang batayan ng petisyon;
- Maling deklarasyon ng pagkamamamayan, lalo na sa mga dating naninirahan sa ibang bansa;
- Paggamit ng palayaw na kahawig ng ibang kandidato;
- Hindi pagbanggit ng naunang hatol o disqualification; at
- Kulang na nominasyon mula sa partido.
Praktikal na Payo
- Ihanda ang PSA birth certificate, ang voter's certification, at ang patunay ng tirahan bago maghain;
- Basahin ang bawat linya ng form bago sumpaan — ito ay sinumpaang pahayag;
- Kunin ang selyadong kopya at itago ito;
- Kung nasa gobyerno ka, magtanong sa human resource office tungkol sa epekto bago ka maghain.
Frequently Asked Questions
Kailangan ko bang mag-resign kapag naghain ako ng COC? Ang appointive na opisyal at empleyado ay itinuturing na nagbitiw sa mismong paghahain ng COC. Ang halal na opisyal ay hindi at puwedeng manatili sa puwesto.
Kailangan ba ng partido para tumakbo? Hindi. Puwede kang tumakbo bilang independiyente. Pero kung sa ilalim ng partido ka, kailangan ng nominasyon mula sa awtorisadong opisyal nito.
Puwede bang gamitin ang palayaw ko sa balota? Puwede ang palayaw na talagang kilala sa iyo, pero hindi ito puwedeng gamitin para lituhin ang botante o gayahin ang pangalan ng ibang kandidato.
Ano ang mangyayari kung may maling detalye sa COC ko? Puwede itong maging batayan ng petisyon para kanselahin ang COC mo, lalo na kung may layunin itong magdulot ng maling paniniwala sa mga botante.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung nais mong tumakbo o may isyu sa COC mo, matutulungan ka naming suriin ang kuwalipikasyon at ang papeles. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.