Pagkatapos mapirmahan at ma-notaryo ang deed of sale, may mga buwis na babayaran sa BIR sa loob ng maikling panahon: ang buwis sa benta at ang documentary stamp. Isusumite ang mga ito kasama ng titulo, tax declaration at mga ID sa RDO na sakop ang lugar ng lupa. Kapag naaprubahan, ilalabas ang eCAR. Doon pa lang kayo maaaring pumunta sa lokal na pamahalaan para sa buwis sa paglilipat at sa Registry of Deeds para sa bagong titulo.
Ang pinakamalaking pagkakamali ng bagong bumili ay ang pag-iisip na tapos na sa notaryo. Doon pa lang nagsisimula ang orasan.
Ang mga Deadline
Mabilis ang panahon dito. Ang buwis sa benta ng ari-ariang itinuturing na capital asset ay may maikling takdang panahon mula sa notaryo, at ang documentary stamp ay may sariling takda sa unang mga araw ng kasunod na buwan. Ang paglampas ay nagdadala ng surcharge at interes, at ito ang madalas na pinagmumulan ng gulo sa pagitan ng bumili at nagbenta.
Ang mga Dokumento
- Notaryadong deed of sale at ang orihinal na titulo;
- Tax declaration ng lupa at ng bahay kung mayroon;
- Sertipikasyon ng bayad na amilyar mula sa lokal na pamahalaan;
- TIN at valid ID ng bumili at ng nagbenta; at
- Patunay ng bayad sa mga buwis na inihain.
Kung may kinatawan, kailangan ng awtorisasyon. Kung nasa ibang bansa ang isang panig, kailangan ng dokumentong pinatunayan sa konsulado.
Saan Isusumite
Sa RDO na sakop ang lugar kung saan nakatayo ang lupa — hindi sa RDO ng tirahan mo. Ito ang madalas na sanhi ng sayang na biyahe. Kung nasa lalawigan ang lupa at nasa Maynila ka nakatira, doon aayusin ang transaksyon.
Sino ang Nagbabayad ng Alin
Sa batas, may itinakdang panig para sa bawat buwis, pero sa praktika ay napagkakasunduan ito sa kontrata. Karaniwan, ang buwis sa benta ay sa nagbenta at ang documentary stamp at ang buwis sa paglilipat ay sa bumili — pero madalas itong binabago sa negosasyon. Ang mahalaga ay malinaw itong nakasulat bago pumirma, dahil malaki ang halaga.
Pagkatapos ng eCAR
Dalhin ang eCAR at ang mga papel sa treasurer ng lungsod o munisipyo para sa buwis sa paglilipat, pagkatapos sa Registry of Deeds para sa bagong titulo, at panghuli sa assessor para sa bagong tax declaration. Hindi tapos ang pagbili hangga't hindi pa nakapangalan sa iyo ang parehong titulo at tax declaration.
Praktikal na Payo
- Huwag ibigay ang buong bayad hangga't hindi nagsisimula ang proseso ng paglilipat;
- Ilagay sa kontrata ang malinaw na hati ng gastos at ang panahong dapat magbayad ng bawat isa;
- Panatilihin ang kopya ng bawat resibo — ito ang buong kasaysayan ng transaksyon mo.
Frequently Asked Questions
Saan ako magsusumite kung nasa probinsya ang lupa? Sa RDO na sakop ang lugar kung saan nakatayo ang lupa, hindi sa RDO ng iyong tirahan.
Sino ang dapat magbayad ng buwis sa benta? May itinakdang panig sa batas para sa bawat buwis, pero karaniwang napagkakasunduan ito sa kontrata. Linawin ito bago pumirma.
Ano ang mangyayari kung nalampasan ang deadline? May surcharge at interes na idadagdag, at ito ang madalas na pinagmumulan ng alitan sa pagitan ng bumili at nagbenta.
Tapos na ba ako pagkatanggap ng eCAR? Hindi pa. Susunod ang buwis sa paglilipat sa lokal na pamahalaan, ang bagong titulo sa Registry of Deeds, at ang bagong tax declaration sa assessor.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung katatapos mo lang bumili ng lupa at gusto mong maayos ang paglilipat mula simula hanggang bagong titulo, matutulungan ka namin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.