Ang shares sa pribadong korporasyon ay inililipat sa pamamagitan ng notaryadong deed of sale o deed of assignment at ng endorsement at pag-abot ng stock certificate sa bumibili. Babayaran ang capital gains tax sa netong kita mula sa benta at ang documentary stamp tax, at kukunin ang eCAR o kaukulang clearance mula sa BIR. Ang paglipat ay magkakabisa sa korporasyon at sa ibang tao lamang kapag naitala na ito sa stock and transfer book — kaya hindi kumpleto ang bilihan hangga't hindi ito nakarehistro doon.
Aalis ka na sa negosyong pinasukan mo, o bibilhin mo ang parte ng isang kasosyo. Sa pribadong korporasyon, hindi ito kasing-simple ng pagpasa ng papel — may mga hakbang na dapat sundin para maging buo at ligtas ang paglipat ng shares.
Suriin Muna Bago Magbenta
Bago pumirma, basahin ang articles of incorporation at bylaws ng korporasyon: maaaring may mga restriction sa paglilipat ng shares — tulad ng right of first refusal ng ibang stockholders — na dapat sundin, lalo na sa mga close corporation kung saan nakasaad ang mga ito sa articles at sa mismong stock certificate. Tiyakin ding fully paid ang shares; ang mga hindi pa bayad na subscription ay may sariling panuntunan.
Ang Mga Hakbang sa Paglipat
Answer-first: kasulatan, buwis, saka pagpapatala — kumpleto dapat ang tatlo.
- Gumawa ng notaryadong deed of sale o deed of assignment — nakasaad ang bilang at uri ng shares, ang presyo, at ang mga partido;
- I-endorse at iabot ang stock certificate — pipirmahan ng nagbebenta ang likod ng certificate bilang endorsement sa bumibili;
- Bayaran ang mga buwis sa BIR — ang capital gains tax na 15% ng netong kita sa bentang hindi dumaan sa stock exchange, at ang documentary stamp tax; kukunin dito ang eCAR o kaukulang clearance; at
- Ipatala sa stock and transfer book — isusumite sa corporate secretary ang deed, ang endorsed certificate, at ang BIR clearance para maitala ang paglipat at mailabas ang bagong certificate sa pangalan ng bumibili.
Bakit Mahalaga ang Pagpapatala?
Ang paglipat na hindi naitala sa stock and transfer book ay walang bisa sa korporasyon at sa ibang tao — may bisa lang ito sa pagitan ng nagbenta at bumili. Ibig sabihin: hindi ka makakaboto, hindi ka tatanggap ng dividends, at maaaring maunahan ka pa ng ibang bumili na naunang nagpatala. Kaya huwag tumigil sa deed of sale — sundan ito hanggang sa pagpapatala.
Praktikal na Payo
- Kung hindi makipagtulungan ang corporate secretary sa pagpapatala, may remedyo ka sa korte — pero mas mainam na kumpletuhin muna ang buwis at dokumento;
- Itago ang lahat ng resibo ng BIR — hihingin ito sa anumang susunod na transaksyon sa shares; at
- Sa malalaking bilihan, magpagawa ng due diligence sa korporasyon bago magbayad — ang shares ay kasing-lakas lang ng kompanyang pinagmumulan nito.
Frequently Asked Questions
Magkano ang buwis sa pagbebenta ng shares sa pribadong korporasyon? May capital gains tax na 15% ng netong kita sa bentang hindi dumaan sa stock exchange, at documentary stamp tax. Kailangan ang clearance ng BIR bago maitala ang paglipat.
Kailan nagiging may bisa ang paglipat ng shares sa korporasyon? Kapag naitala na ito sa stock and transfer book. Bago iyon, may bisa lang ang bilihan sa pagitan ng nagbenta at bumili.
Puwede bang pigilan ng ibang stockholders ang pagbebenta ko ng shares? Kung may nakasaad na right of first refusal o restriction sa articles, bylaws, at stock certificate, kailangan itong sundin. Kung wala, malaya mong maibebenta ang shares mo.
Ano ang gagawin ko kung ayaw itala ng corporate secretary ang paglipat? Kumpletuhin muna ang buwis at mga dokumento, saka magpadala ng pormal na kahilingan. Kapag tumanggi pa rin, maaaring ipilit ang pagpapatala sa pamamagitan ng kaso sa itinalagang komersiyal na korte.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung bibili o magbebenta ka ng shares sa isang korporasyon, matutulungan ka naming ihanda ang deed, ang buwis, at ang pagpapatala nang walang butas. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.