Para ma-annotate ang mortgage sa titulo, dalhin sa Registry of Deeds ang notaryadong deed of real estate mortgage, ang owner's duplicate ng titulo, at ang patunay ng bayad sa documentary stamp tax at registration fees. Ang annotation sa memorandum of encumbrances ng titulo ang nagbibigay-bisa ng mortgage laban sa third persons — ang hindi rehistradong mortgage ay may bisa lang sa pagitan ninyong dalawa ng nagsangla.
Nagpautang ka nang malaki at isinangla sa iyo ang lupa — o ikaw ang bangko-bangkohan ng pamilya. Pirmado na ang kasulatan ng sangla. Tapos na ba? Hindi pa: hangga't hindi nakarehistro at naka-annotate sa titulo ang mortgage, kulang ang proteksyon mo.
Bakit Kailangang I-annotate
Ang real estate mortgage ay may bisa sa pagitan ninyo ng nagsangla mula nang pumirma kayo. Pero laban sa ibang tao — sa mga susunod na bibili ng lupa, sa ibang pagkakautangan ng may-ari, sa ibang magpapasangla — ang mortgage ay walang bisa hangga't hindi nakarehistro sa Registry of Deeds. Ang annotation sa likod ng titulo, sa tinatawag na memorandum of encumbrances, ang babala sa buong mundo na may nakasanglang karapatan ka sa lupang iyon. Kapag hindi mo ito ginawa at naibenta ang lupa sa inosenteng buyer, malaki ang panganib na maiwan ka sa ere.
Ang Mga Hakbang
- Ihanda ang deed of real estate mortgage — nakasulat, pirmado ng may-ari ng lupa, at notaryado; tiyaking tama ang technical description ng property at kumpleto ang mga detalye ng utang;
- Bayaran ang documentary stamp tax sa BIR para sa mortgage;
- Pumunta sa Registry of Deeds na sakop ang lokasyon ng lupa, dala ang deed, ang owner's duplicate certificate of title, mga valid ID, at iba pang hihinging dokumento;
- Bayaran ang registration fees na kinukuwenta batay sa halaga ng mortgage; at
- Kunin ang annotated na titulo — makikita na sa memorandum of encumbrances ang entry ng mortgage, ang petsa, at ang pangalan mo bilang mortgagee.
Mga Praktikal na Paalala
- Kailangan mo ang kooperasyon ng may-ari dahil siya ang may hawak ng owner's duplicate ng titulo — isama sa usapan ng pautang ang pagpaparehistro;
- Suriin muna ang titulo bago magpautang: kung may nauna nang mortgage na naka-annotate, pangalawa ka lang sa pila sa pagsingil sa lupa;
- Ang kasunduang mukhang bentahan pero sangla talaga ang tunay na intensyon ay maaaring ituring na equitable mortgage — iwasang gumamit ng maling anyo ng dokumento; at
- Kapag nabayaran na ang utang, may kaukulang proseso naman ng cancellation ng annotation para luminis ulit ang titulo.
Kung Hindi Magbayad ang Nagsangla
Ang rehistradong mortgage ang bala mo para sa foreclosure — ang pagpapasubasta ng lupa para mabayaran ang utang. Kung may special power of attorney sa deed na nagpapahintulot ng extrajudicial foreclosure, mas simple ang daan; kung wala, judicial foreclosure ang ruta. Alinman doon, ang maayos na rehistro ngayon ang magpapadali ng lahat bukas.
Frequently Asked Questions
Bakit kailangang irehistro ang mortgage sa Registry of Deeds? Dahil laban sa ibang tao, walang bisa ang mortgage hangga't hindi nakarehistro. Ang annotation sa titulo ang nagpoprotekta sa iyo laban sa mga susunod na buyer o pagkakautangan ng may-ari.
Ano ang kailangan para ma-annotate ang mortgage sa titulo? Ang notaryadong deed of real estate mortgage, ang owner's duplicate ng titulo, patunay ng bayad sa documentary stamp tax, mga valid ID, at ang registration fees sa Registry of Deeds.
Paano kung ayaw ibigay ng may-ari ang owner's duplicate ng titulo? Hindi mo maipaparehistro ang mortgage nang wala ito, kaya gawing kondisyon ng pagpapautang ang paglahok ng may-ari sa rehistro. Kung may pirmado nang deed pero ayaw makipagtulungan, kumonsulta sa abogado para sa mga remedyo.
May bisa ba ang sangla kahit hindi nakarehistro? Sa pagitan ninyong dalawa ng nagsangla, oo. Pero laban sa third persons na walang alam sa sangla, wala — kaya delikado ang hindi magparehistro.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung magpapautang kayo nang may sanglang lupa o kailangan ng tulong sa pagpaparehistro ng mortgage, nandito ang aming firm. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.