Mayroon, pero nakadepende ito sa uri ng appointment mo. Ang may permanent appointment at pasado sa kinakailangang eligibility ang may buong security of tenure — hindi ka puwedeng tanggalin o suspindihin maliban sa dahilang itinakda ng batas at pagkatapos ng tamang proseso. Ang temporary, casual, at coterminous na appointment ay may limitadong proteksiyon dahil nakatali sila sa termino o sa kondisyon ng appointment. Ang job order at contract of service ay hindi man lang itinuturing na empleyado ng gobyerno.
Ang "regular ka na ba?" sa gobyerno ay ibang tanong kaysa sa pribadong kumpanya. Ang sagot ay nakasulat sa appointment paper mo — at maraming empleyado ang hindi pa nababasa ito nang mabuti.
Ang Batayang Panuntunan
Nakasaad sa Konstitusyon na walang opisyal o empleyado ng civil service ang puwedeng tanggalin o suspindihin maliban sa dahilang itinakda ng batas. Pero hindi lahat ay pantay ang antas ng proteksiyon.
- Permanent — may kumpletong eligibility at requirements; ito ang may buong security of tenure;
- Temporary — ibinibigay kapag walang kuwalipikadong permanenteng aplikante; may takdang tagal at puwedeng hindi na i-renew;
- Casual — para sa panandaliang trabaho at may nakatakdang panahon;
- Coterminous — nakatali sa termino ng nag-appoint o sa tagal ng proyekto; at
- Job order at contract of service — walang employer-employee relationship sa gobyerno.
Kailan Ka Puwedeng Tanggalin
- May dahilang itinakda ng batas — halimbawa, dishonesty, grave misconduct, o gross neglect of duty;
- Pagkatapos ng tamang proseso — pormal na paratang, pagkakataong sumagot, at desisyong nakasulat;
- Pagtatapos ng termino para sa temporary, casual, at coterminous — hindi ito itinuturing na pagtanggal;
- Abolition ng posisyon sa isang tunay na reorganisasyon na ginawa nang may mabuting pananalig; at
- Dropped from the rolls sa mga sitwasyong itinakda ng panuntunan, na hindi disciplinary.
Ano ang Proteksiyon Mo
- Karapatang malaman ang eksaktong paratang laban sa iyo nang nakasulat;
- Karapatang sumagot at magpakita ng ebidensiya at saksi;
- Karapatan sa abogado at sa makatarungang pagdinig;
- Karapatang mag-apela sa Civil Service Commission at pagkatapos sa hukuman; at
- Karapatan sa back salary kung mapatunayang mali ang pagtanggal, ayon sa panuntunan.
Praktikal na Payo
- Kunin at basahin ang appointment paper mo — nakasulat doon ang uri ng appointment;
- Kumpletuhin ang eligibility mo kung temporary ka pa — ito ang pinto sa permanenteng posisyon;
- Itago ang lahat ng memo, evaluation, at sulat mula sa opisina;
- Kapag may natanggap kang paratang, sumagot sa loob ng panahon kahit tututol ka.
Frequently Asked Questions
Regular ba ako kapag matagal na ako sa gobyerno? Hindi awtomatiko. Ang uri ng appointment mo ang nagtatakda, hindi ang haba ng serbisyo. Ang temporary o casual ay nananatiling ganoon hangga't hindi napapalitan ang appointment.
Puwede ba akong tanggalin nang walang hearing? Hindi para sa disciplinary na dahilan. Kailangan ng pormal na paratang, ng pagkakataong sumagot, at ng desisyong nakasulat bago ang anumang parusa.
May security of tenure ba ang job order? Wala. Ang job order at contract of service ay walang employer-employee relationship sa gobyerno, kaya nakatali sila sa tagal ng kontrata.
Ano ang mangyayari kapag inabolish ang posisyon ko? Kung tunay at may mabuting pananalig ang reorganisasyon, hindi ito itinuturing na iligal na pagtanggal. Pero puwede itong kuwestiyunin kung ginamit lang para tanggalin ang isang tao.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may isyu ka sa appointment o sa katayuan mo sa gobyerno, matutulungan ka naming basahin ang mga papel mo. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.