Oo. Ang obligasyon sa sustento ay pabalik-balik — hindi lang ito mula magulang tungo sa anak kundi mula rin sa anak tungo sa magulang. Kabilang sa listahan ng batas ang mga ninuno at kaapu-apuhan at ang magulang at ang kanilang mga anak, kaya ang anak na may kakayahan ay obligadong tumulong sa magulang na tunay na nangangailangan. Ang halaga ay proporsiyonal pa rin: batay sa kakayahan ng anak at sa pangangailangan ng magulang. Kapag maraming anak, hinahati ang pasanin ayon sa kanya-kanyang kaya, hindi awtomatikong pantay.
Karaniwang tanong ito ng magulang na nagkasakit at walang pensiyon, at ng anak na kinakalampag ng kapatid dahil hindi siya nakakatulong. May malinaw na sagot ang batas.
Ang Batayan
Ang listahan ng mga obligadong magbigay ng sustento sa isa't isa ay kinabibilangan ng legitimate na ninuno at kaapu-apuhan at ng magulang at ng kanilang mga anak, legitimate man o hindi. Kaya ang obligasyon ay dalawang direksiyon.
Ang laman ng sustento ay pareho rin: pagkain, tirahan, damit, atensiyong medikal, at ang iba pang kailangan sa ikabubuhay, ayon sa kakayahan ng magbibigay.
Ang Pila at ang Paghahati
Answer-first: hindi sabay-sabay ang lahat ng kamag-anak.
- Una ang asawa ng nangangailangan;
- Sunod ang mga kaapu-apuhan sa pinakamalapit na antas — ang mga anak bago ang mga apo;
- Tapos ang mga ninuno sa pinakamalapit na antas; at
- Panghuli ang mga kapatid.
Kapag maraming anak sa iisang antas, hinahati ang pasanin ayon sa kanya-kanyang kakayahan — hindi pantay-pantay ang halaga kung magkaiba ang kaya. Sa kagipitan, maaaring utusan ng korte ang isa na magbigay muna, na may karapatang maningil sa iba pagkatapos.
Ang Mga Hangganan
- Ang obligasyon ay batay sa tunay na pangangailangan — hindi ito para sa luho o para sa buhay na hindi kaya ng anak;
- Ito ay proporsiyonal sa kakayahan ng anak; hindi obligadong maghirap ang anak para dito;
- Maaaring bawasan o dagdagan ito kapag nagbago ang alinman sa dalawang salik;
- Ito ay hindi maaaring talikuran ng magulang para sa hinaharap; at
- Ito ay binabayaran mula sa petsa ng paghingi, hudisyal man o sa labas ng korte — kaya mahalaga ang nakasulat na demand.
Praktikal na Payo
- Subukan munang magkasundo bilang magkakapatid at gawing nakasulat ang hatian — mas mura at mas mabilis kaysa sa kaso;
- Gumawa ng talaan ng buwanang pangangailangan ng magulang na may resibo, lalo na sa gamot;
- Kung may kapatid na ayaw makibahagi, magpadala ng nakasulat na paghingi bago mag-isip ng kaso;
- Isaalang-alang ang barangay bilang unang daan kung magkakalapit kayo ng tirahan.
Frequently Asked Questions
Puwede bang kasuhan ang anak na ayaw sumuporta sa magulang? May kaso ng sustento na maaaring isampa laban sa anak na may kakayahan. Ang halaga ay itinatakda ayon sa kanyang kaya at sa tunay na pangangailangan ng magulang.
Pantay ba ang hatian sa magkakapatid? Hindi awtomatikong pantay. Hinahati ang pasanin ayon sa kanya-kanyang kakayahan, kaya maaaring mas malaki ang bahagi ng may mas malaking kita.
Obligado ba ang anak sa labas ng kasal? Oo. Kabilang sa listahan ang magulang at ang kanilang mga anak, legitimate man o hindi, kaya ang obligasyon ay hindi nakadepende sa katayuan ng kapanganakan.
Obligado ba ako kung hindi naman ako inalagaan ng magulang ko? Sa pangkalahatan, nananatili ang obligasyon dahil ito ay itinatakda ng batas. May mga espesyal na sitwasyong maaaring ilahad sa korte; magpakonsulta tungkol sa iyong tiyak na kalagayan.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may usapin kayo tungkol sa pagtulong sa magulang o sa paghahati nito sa magkakapatid, matutulungan ka naming ayusin ito nang maayos. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.