Maraming auto at motorcycle loan ang may kasamang credit life insurance na nagbabayad ng natitirang balanse kapag namatay ang nangutang, pero hindi ito laging awtomatiko at hindi laging inaanunsiyo ng financing company. Basahin ang loan documents at humingi ng nakasulat na sagot. Kung walang insurance, ang balanse ay claim laban sa estate, at ang sasakyan ay maaaring i-repossess kung hindi mabayaran. Hindi mananagot ang pamilya nang higit sa halagang minana nila.
Malaking dagok ito sa isang pamilya: kasabay ng lamay ay may darating nang text mula sa financing company tungkol sa hulog sa susunod na linggo.
Hanapin Muna ang Insurance
Karaniwan sa mga auto loan ang credit life insurance o katulad nitong proteksiyon na nakapaloob sa hulog. Ang tamang hakbang:
- Hanapin ang loan disclosure statement at ang buong kontrata;
- Tingnan kung may nakalistang insurance premium sa breakdown ng bayarin;
- Sumulat sa financing company at humingi ng nakasulat na kumpirmasyon kung sakop ito; at
- Ihanda agad ang PSA death certificate at ang mga papeles na hihingin ng insurer.
May mga polisiyang hindi sumasaklaw sa ilang sanhi ng kamatayan o may hangganang edad, kaya basahing mabuti.
Kung Walang Insurance
Ang utang ay hindi namamatay. Ito ay magiging claim laban sa estate ng namatay. Pero tandaan: ang asawa at mga anak ay hindi mananagot mula sa sariling bulsa maliban kung sila ay ko-borrower o guarantor. Ang sasakyan naman ay may chattel mortgage, kaya kung hindi mabayaran ang hulog ay maaari itong bawiin at ipa-auction ng nagpautang.
Ang Mga Pagpipilian ng Pamilya
- Ipagpatuloy ang hulog kung kaya at kailangan ang sasakyan — humingi ng pahintulot at itala ang bawat bayad;
- Mag-restructure at humingi ng bagong iskedyul batay sa kakayahan;
- Ibenta ang sasakyan at bayaran ang balanse, kung mas mataas ang halaga sa utang; o
- Isuko ito nang maayos, na may nakasulat na pagkilala kung magkano ang naiwang balanse.
Praktikal na Payo
- Huwag basta magbayad nang walang resibo at walang malinaw na statement of account;
- Huwag pumirma ng bagong promissory note sa sarili mong pangalan nang hindi napag-iisipan — puwede kang maging personal na may utang;
- Itanong kung magkano ang natitirang prinsipal, interes, at penalty nang hiwalay; at
- Kung may pananakot o labis na paniningil, ireklamo ito sa nararapat na ahensiya.
Frequently Asked Questions
Awtomatiko bang nakansela ang utang kapag namatay ang nangutang? Hindi. Kailangang may insurance na sasagot, o kaya ay babayaran ito mula sa estate. Ang hindi pagbayad ay puwedeng humantong sa pagbawi ng sasakyan.
Puwede ba nilang habulin ang bahay namin? Hindi, maliban kung ikaw ay pumirma bilang ko-borrower o guarantor. Ang habol ay laban sa estate at sa nakasangla na sasakyan.
Puwede ko bang ilipat sa pangalan ko ang sasakyan habang may utang pa? Karaniwang hindi hangga't nakatala ang encumbrance. Kailangan munang matapos ang utang o makakuha ng pahintulot ng nagpautang.
Ano ang gagawin kung tinatanggihan ang insurance claim? Humingi ng nakasulat na dahilan ng pagtanggi at suriin ito laban sa polisiya. May remedyo kang idulog ito sa insurer at sa regulator.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may hinuhulugang sasakyan ang inyong yumaong kaanak, matutulungan ka naming suriin kung may insurance na sasagot bago pa kayo magbayad. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com. Inaasahan naming makausap ka.