Walang iisang pambansang rate. May gabay na iskedyul ang mga lokal na kabanata ng Integrated Bar of the Philippines, at nag-iiba ito kada lugar. Ang simpleng affidavit ay karaniwang mas mura kaysa sa dokumentong may halagang kasangkot tulad ng deed of sale, dahil sa huli ay madalas na nakabatay sa consideration ang singil. Ang mahalaga ay hindi lang ang presyo — ang notaryo ay may obligasyong tumingin ng ID, magpapirma sa harap niya, at magtala sa notarial register.
Napakadaling isipin na ang notaryo ay selyo lang. Sa katotohanan, ang notarization ang siyang nagpapabago ng dokumento mula sa pribadong papel patungo sa dokumentong may bigat sa korte.
Bakit Nag-iiba ang Singil
- Uri ng dokumento — ang affidavit ay iba sa deed of sale na may halagang kasangkot;
- Halagang nakasaad — sa maraming dokumento sa ari-arian, porsiyento ng consideration ang batayan;
- Lugar — may gabay na iskedyul ang bawat lokal na kabanata ng samahan ng mga abogado;
- Bilang ng kopya at pirma — mas maraming partido, mas maraming beripikasyon; at
- Kung ikaw ang pinuntahan — may dagdag kung sa labas ng opisina isinagawa.
Ano ang Dapat Mong Makuha
Kapalit ng bayad mo, dapat: nakita ka mismo ng notaryo at nagpakita ka ng wastong ID; pumirma ka sa harap niya; naitala ang dokumento sa notarial register na may numero at pahina; at may selyo at wastong notarial certificate. Kung wala ang alinman dito, hindi mo binili ang binayaran mo.
Mag-ingat sa Napakamurang Notaryo
Ang nagnonotaryo nang wala ka roon, o walang hinihinging ID, ay naglalagay sa iyo ng panganib. Ang dokumentong may depekto sa notaryo ay puwedeng ipawalang-bisa sa korte, at ang tipid mong nakuha ngayon ay maaaring maging pagkatalo sa kaso.
Kailan Puwedeng Tumanggi ang Notaryo
Hindi obligadong tanggapin ng notaryo ang lahat ng dokumento, at ang pagtanggi ay madalas na proteksiyon mo rin.
Karaniwang tumatanggi ang notaryo kapag hindi ka personal na humarap, kapag walang wastong ID, kapag walang laman o hindi kumpleto ang dokumento, kapag mukhang hindi mo nauunawaan ang pinipirmahan mo, o kapag may hudyat ng panlilinlang. Tumatanggi rin siya kapag may sarili siyang interes sa transaksiyon.
Kapag may notaryong pumayag na lagdaan ang dokumentong hindi ka naroroon, hindi iyon serbisyo kundi panganib. Ang dokumentong iyon ay bukas sa pagkuwestiyon, at kapag napatunayan ang depekto, ang naapektuhan ay hindi ang notaryo kundi ikaw — ikaw ang may hawak ng titulo, ng kasunduan, o ng affidavit na napawalang-bisa.
Kaya kapag pinili mo ang notaryong maingat at may tanong bago pumirma, hindi ka nag-aaksaya ng oras. Binibili mo ang bisa ng dokumento sa hinaharap.
Praktikal na Payo
- Magdala ng balidong ID at pumunta mismo — huwag magpasa ng dokumentong pipirmahan ng iba;
- Basahin ang dokumento bago pumirma, hindi pagkatapos;
- Kunin ang numero at petsa sa notarial register — ito ang magpapatunay na tunay ang notarization;
- Humingi ng resibo.
Frequently Asked Questions
May nakatakdang rate ba ang notarial fee sa buong bansa? Wala. May gabay na iskedyul ang mga lokal na kabanata ng samahan ng mga abogado, at nag-iiba ito kada lugar at kada uri ng dokumento.
Bakit mas mahal ang notaryo sa deed of sale? Dahil sa maraming dokumento sa ari-arian, nakabatay ang singil sa halagang nakasaad sa dokumento, hindi sa bilang ng pahina.
Puwede bang ipanotaryo ang dokumento kahit wala ako roon? Hindi. Dapat kang pumirma o kumilala sa harap ng notaryo at magpakita ng wastong ID. Ang notarization na walang ganito ay may depekto.
Ano ang dapat kong hingin pagkatapos ng notarization? Tiyaking may selyo, may wastong notarial certificate, at may numero at pahina sa notarial register. Humingi rin ng resibo.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may dokumento kang ipapanotaryo at gusto mong matiyak na tama ang laman bago ka pumirma, matutulungan ka namin. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.