Ang rehistro ay nasa Cooperative Development Authority, hindi sa SEC, at ang bayarin ay karaniwang nakabatay sa authorized share capital ng kooperatiba. Kasama rin ang gastos sa hinihinging pre-membership education seminar, sa paghahanda ng articles of cooperation at by-laws, sa notaryo, at sa mga dokumentong hinihingi mula sa mga miyembro. Pinamamahalaan ang mga kooperatiba ng Republic Act No. 9520.
Ang kooperatiba ay hindi ordinaryong korporasyon. Ibang batas ang namamahala rito, ibang ahensiya, at ibang layunin — hindi tubo para sa may-ari kundi serbisyo para sa mga miyembro.
Ang Anatomiya ng Gastos
- Registration fee sa CDA — karaniwang nakabatay sa authorized share capital;
- Pre-membership education seminar — hinihingi sa mga organizer at miyembro, at may gastos sa pagsasanay;
- Paghahanda ng dokumento — articles of cooperation, by-laws, economic survey at treasurer's affidavit;
- Notaryo — sa mga dokumentong hinihingi; at
- Bond ng accountable officer — para sa humahawak ng pondo.
Bakit Mas Mahaba ang Paghahanda
Kailangan ng minimum na bilang ng miyembro, ng economic survey na nagpapakitang mabubuhay ang kooperatiba, at ng patunay ng pagsasanay. Kaya kahit hindi napakalaki ang bayarin, ang panahon at ang koordinasyon ang tunay na gastos sa yugtong ito.
Ang Bentahe na Kaakibat
May mga insentibo sa buwis ang rehistradong kooperatiba na wala sa ordinaryong negosyo, ayon sa mga kondisyong itinakda ng batas. Ito ang isa sa pinakamalaking dahilan kung bakit sulit ang mas mahabang paghahanda para sa grupong tunay na kooperatiba ang layunin.
Ang Taunang Obligasyon
May taunang ulat, audited financial statement at general assembly na kailangan. Ang hindi pagsunod ay may bunga sa katayuan ng kooperatiba at sa mga insentibong tinatamasa nito.
Ang Pagkakaiba Nito sa Ordinaryong Negosyo
Sulit maunawaan ang pagkakaiba dahil doon nakabatay kung tama ba ang istrukturang ito para sa grupo ninyo.
Sa korporasyon, ang boto ay nakabatay sa bilang ng sapi — mas malaki ang puhunan, mas malakas ang boses. Sa kooperatiba, karaniwang isang miyembro ay isang boto, gaano man kalaki ang kanyang share capital. Ang kita ay hindi tubo para sa may-ari kundi ibinabalik sa mga miyembro bilang patronage refund at interes sa share capital, ayon sa itinakdang panuntunan.
May obligasyon ding maglaan ng bahagi ng netong surplus sa mga pondong itinakda ng batas, tulad ng reserve fund at ng pondo para sa edukasyon at pagsasanay. Hindi ito puwedeng basta hatiin sa mga miyembro.
Kaya ang kooperatiba ay hindi paraan para makaiwas sa buwis o para makakuha ng murang rehistro. Istruktura ito para sa grupong tunay na magsasalo sa pamamahala at sa kapakinabangan. Kapag hindi iyon ang layunin, mas angkop ang ibang anyo ng negosyo.
Praktikal na Payo
- Kumpletuhin ang seminar bago maghain — hinihingi ito at hindi mo malalampasan;
- Gawing makatotohanan ang economic survey, hindi pangkaporma;
- Ipaliwanag sa mga miyembro ang tungkulin at karapatan nila bago pumirma;
- Italaga nang maayos ang bantay sa pondo at kunin ang bond nito.
Frequently Asked Questions
Saan nagpaparehistro ang kooperatiba? Sa Cooperative Development Authority, hindi sa SEC. Ibang batas at ibang ahensiya ang namamahala sa mga kooperatiba.
Ano ang batayan ng registration fee? Karaniwang ang authorized share capital ng kooperatiba, kaya nag-iiba ito ayon sa laki ng balak ninyong kapital.
May tax incentive ba ang kooperatiba? May mga insentibo sa buwis ang rehistradong kooperatiba ayon sa mga kondisyong itinakda ng batas. Ito ang isa sa malalaking bentaha ng istrukturang ito.
May taunang obligasyon ba ang kooperatiba? Oo. May taunang ulat, audited financial statement at general assembly. Ang hindi pagsunod ay may bunga sa katayuan at sa mga insentibo nito.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung may grupo kayong nagbabalak magtayo ng kooperatiba, matutulungan namin kayo sa dokumento at sa tamang istruktura. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.