Tatlong malalaking bahagi ang gastos sa subdivision: ang bayad sa lisensiyadong geodetic engineer para sa survey at plano, ang bayad sa pag-apruba ng subdivision plan sa ahensiyang may hurisdiksiyon, at ang bayad sa Registry of Deeds para sa paglalabas ng hiwalay na titulo sa bawat resultang lote. Nakadepende ang halaga sa laki ng lupa, bilang ng lote, lokasyon at lubak ng terreno — kaya quote ng geodetic engineer ang unang hakbang, hindi ang paghula.
Kapag pinaghahati na ng magkakapatid ang minanang lupa, o kapag ibebenta mo lang ang bahagi nito, kailangan ng subdivision. Ang isang titulo ay nagiging dalawa o higit pa — at bawat bagong titulo ay may sariling gastos.
Tatlong Bahagi ng Gastos
- Survey — ang lisensiyadong geodetic engineer ang magsusukat at gagawa ng subdivision plan. Ito ang pinakamalaking bahagi, at nakabatay ang singil sa lawak ng lupa, bilang ng resultang lote, at kung gaano kahirap puntahan at sukatin ang lugar;
- Pag-apruba ng plano — may bayad sa ahensiyang mag-aapruba ng survey plan, at may kaakibat na paghihintay; at
- Bagong titulo — sa Registry of Deeds, may bayad sa bawat bagong titulong ilalabas kapalit ng orihinal, kasama ang entry fee at ang bayad sa bagong owner's duplicate.
Bakit Walang Iisang Presyo
Malayo ang agwat ng bayad sa survey ng isang maliit na residential lot sa lungsod at ng ilang ektaryang agrikultural na lupa sa bundok. Ang bilang ng lote ang isa pang malaking salik: mas maraming hati, mas maraming sulok na susukatin at mas maraming titulong ilalabas.
Mga Karagdagang Gastos na Nakakaligtaan
Kung minanang lupa ang paghahatian, dapat munang tapos ang settlement ng estate at bayad ang estate tax bago pa maisip ang subdivision. Kung agrikultural ang lupa, may hiwalay na proseso kung nais itong gamitin sa ibang layunin. At kung may nakaannotate na mortgage o adverse claim sa titulo, kailangan munang ayusin iyon.
Ang Hindi Napapansing Gastos: ang Panahon
Ang survey mismo ay maaaring matapos sa loob ng ilang araw, pero ang pag-apruba ng plano at ang paglabas ng bagong titulo ay tumatagal. Sa panahong iyon, hindi maibebenta nang malinis ang mga resultang lote at hindi rin maisasangla ang mga ito.
Kaya kapag may nakahandang bibili sa isang bahagi, mas mabuting simulan ang subdivision bago pa magkaroon ng deadline. Ang mga transaksiyong nakabinbin habang hinihintay ang bagong titulo ay madalas na natutuluyan sa pagbawi ng bibili at pagkawala ng deposito.
May isa pang bahagi na dapat pag-usapan nang maaga: hindi laging pantay ang halaga ng mga resultang lote. Ang bahaging may harapan sa kalsada ay karaniwang mas mataas ang halaga kaysa sa nasa loob. Kaya ang pantay na paghahati sa sukat ay hindi awtomatikong patas na paghahati sa halaga. Sulit itong linawin sa pagitan ng mga co-owner bago pa magbayad ng survey, dahil ito ang pinakakaraniwang pinagmumulan ng away pagkatapos.
Praktikal na Payo
- Kumuha ng quote mula sa dalawa o tatlong lisensiyadong geodetic engineer at ihambing kung ano ang kasama sa presyo;
- Ipasulat kung kasama na ba sa quote ang pag-apruba ng plano at ang mga bayarin sa RD, o hiwalay ito;
- Pagkasundo muna ng lahat ng co-owner sa hatian bago gumastos sa survey — sayang ang plano kung babaguhin din pala;
- Suriin muna ang titulo para sa annotation bago simulan ang proseso.
Frequently Asked Questions
Magkano ang bayad sa geodetic engineer sa subdivision? Walang iisang rate. Nakadepende ito sa lawak ng lupa, sa bilang ng lote, sa lokasyon at sa hirap ng terreno. Ang tamang hakbang ay humingi ng quote mula sa lisensiyadong geodetic engineer.
May bagong titulo ba ang bawat lote pagkatapos ng subdivision? Oo. Ang orihinal na titulo ay kinakansela at papalitan ng hiwalay na titulo sa bawat resultang lote, at may bayad sa Registry of Deeds ang bawat isa.
Puwede bang mag-subdivide kung hindi pa tapos ang settlement ng mana? Kailangang tapos muna ang settlement ng estate at bayad ang estate tax bago mailipat at mahati nang maayos ang titulo sa pangalan ng mga tagapagmana.
Kailangan ba ng pahintulot ng lahat ng co-owner? Oo, para sa aktuwal na paghahati kailangan ang pagkakasundo ng mga co-owner. Kung walang kasunduan, ang paghahati ay maaaring dalhin sa korte.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung pinaghahatian ninyong magkakapamilya ang isang lupa at gusto ninyong maayos ang dokumento mula simula, matutulungan namin kayo sa hakbang-hakbang nito. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.