Nakabatay ang bayarin sa laki ng itatayo sa metro kuwadrado at sa uri ng gusali, at ang eksaktong rate ay itinatakda ng ordinansa ng LGU sa loob ng balangkas ng pambansang code sa pagtatayo. Bukod sa pangunahing permit, may hiwalay na bayarin ang electrical, plumbing, sanitary, mechanical at fencing permit, pati ang zoning clearance at ang fire safety evaluation. Dagdag pa ang propesyonal na bayad sa arkitekto at inhinyerong pipirma ng plano.
Ang tanong na “magkano ang permit” ay may sagot na hindi iisang bayad kundi hanay ng bayarin. Ang bawat bahagi ng gusali ay may kaukulang permit.
Ang mga Bahagi ng Bayarin
- Building permit fee — nakabatay sa lawak sa metro kuwadrado at sa uri ng gusali;
- Ancillary permit — electrical, plumbing, sanitary, mechanical, at fencing, bawat isa ay may sariling bayad;
- Zoning at locational clearance — para tiyaking tugma ang gamit sa lugar;
- Fire safety evaluation — may bayad na kaakibat ng permit; at
- Propesyonal na bayad — sa arkitekto at inhinyerong maghahanda at pipirma ng plano.
Bakit Nag-iiba Kada LGU
Ang pambansang code sa pagtatayo ang nagtatakda ng balangkas, pero ang aktuwal na iskedyul ng bayarin ay nasa ordinansa ng bawat lungsod o bayan. Kaya ang parehong bahay ay may ibang gastos sa dalawang magkatabing bayan.
Ang Mas Mahal na Daan: Walang Permit
Ang pagtatayo nang walang permit ay may multa, may posibilidad ng utos na ihinto ang konstruksiyon, at sa mabigat na kaso ay may utos na igiba. Bukod doon, hindi ka makakakuha ng occupancy permit, hindi ka makakakuha ng koneksiyon ng kuryente at tubig sa ilang lugar, at magiging problema ito kapag ibebenta o isasangla mo ang ari-arian.
Ang mga Dokumentong Hinihingi
Ang pagkaantala rito ay halos laging dahil sa kulang na papel, at bawat balikan ay pamasahe at panahon.
Karaniwang hinihingi ang patunay ng pagmamay-ari o ng karapatang magtayo: ang titulo at ang tax declaration, o ang kontrata ng upa at ang pahintulot ng may-ari kung hindi sa iyo ang lupa. Kailangan din ang tax clearance na nagpapakitang walang atraso sa amilyar.
Sa panig ng teknikal, kailangan ang kumpletong set ng plano na pirmado at may selyo ng lisensiyadong propesyonal, ang specification, ang bill of materials, at ang structural computation para sa ilang uri ng gusali. Kailangan ding may updated na propesyonal na lisensiya at PTR ang mga pumirma.
Kapag nasa subdivision o condominium, may karagdagang pahintulot mula sa asosasyon o sa developer. At kapag malapit sa kalsada, sa ilog o sa protektadong lugar, may clearance mula sa ibang ahensiya. Kumuha ng checklist bago pa magpaguhit ng plano.
Praktikal na Payo
- Kumuha ng checklist mula sa office of the building official bago pa magplano;
- Tiyaking lisensiyado at may updated na PTR ang pipirma sa plano;
- Isama ang lahat ng ancillary permit sa budget, hindi lang ang pangunahing permit;
- Huwag magsimula habang wala pang release ang permit.
Frequently Asked Questions
Ano ang batayan ng bayad sa building permit? Ang laki ng itatayo sa metro kuwadrado at ang uri ng gusali, ayon sa iskedyul ng bayarin sa ordinansa ng LGU.
Kasama na ba sa building permit ang electrical at plumbing? Hindi. May hiwalay na bayarin ang electrical, plumbing, sanitary, mechanical at fencing permit, kaya isama ang mga ito sa budget.
Ano ang mangyayari kung nagtayo ako nang walang permit? May multa, may posibilidad ng utos na ihinto ang konstruksiyon, at sa mabigat na kaso ay may utos na igiba. Hindi ka rin makakakuha ng occupancy permit.
Bakit iba ang bayad sa ibang bayan? Dahil ang aktuwal na iskedyul ng bayarin ay nasa ordinansa ng bawat lungsod o bayan, kahit iisa ang pambansang balangkas.
This commentary is for general informational purposes only and does not constitute legal advice. For guidance specific to your situation, please consult a licensed attorney.
Kung magpapatayo kayo at gusto ninyong tama ang permit mula sa simula, matutulungan namin kayong suriin ang dokumento. Maaari kaming ma-contact sa Viber o WhatsApp, tumawag sa 0995 433 5550, o mag-email sa vivasnobles@gmail.com.